TASHABBUSLI BUDJET MABLAG‘LARINI IJTIMOIY EHTIYOJLAR ASOSIDA MANZILLI TAQSIMLASH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH

Murtоzаyevа Zаrnigоr Kоmоl qizi

Tоshkent dаvlаt iqtisоdiyоt universiteti

tayanch doktoranti

E-mail:nigоrfinаncer@gmаil.cоm

Аnnоtаtsiyа. Mazkur maqolada O‘zbekistonda tashabbusli budjet tizimini takomillashtirish, budjet mablag‘larini ijtimoiy ehtiyojlar asosida manzilli taqsimlash mexanizmlarini rivojlantirish masalalari yoritilgan. Tashabbusli budjet jarayonlarida mablag‘lardan foydalanish samaradorligini oshirish, ijtimoiy adolat tamoyillarini kuchaytirish hamda budjet mablag‘larini aholining eng dolzarb ehtiyojlariga yo‘naltirishga qaratilgan normativ-huquqiy o‘zgarishlar tahlil qilingan. Xususan, moliyaviy mustaqil oliy ta’lim muassasalarining tashabbusli budjet jarayonlaridagi ishtirokini cheklashning iqtisodiy va ijtimoiy ahamiyati ochib berilgan. Tadqiqot natijasida tashabbusli budjet mablag‘larini samarali va manzilli taqsimlash bo‘yicha ilmiy taklif va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Kalit sо‘zlаr: Tashabbusli budjet, mahalliy budjet, budjet samaradorligi, ijtimoiy ehtiyojlar, manzilli moliyalashtirish, jamoatchilik nazorati, budjet mablag‘lari, ijtimoiy adolat, moliyaviy mustaqillik, elektron reestr.

УЛУЧШЕНИЕ МЕХАНИЗМОВ ЦЕЛЕВОГО РАСПРЕДЕЛЕНИЯ БЮДЖЕТНЫХ СРЕДСТВ ИНИЦИАТИВЫ НА ОСНОВЕ СОЦИАЛЬНЫХ ПОТРЕБНОСТЕЙ

Муртозаева Зарнигор Комол кизи

базовый докторант

Ташкентский государственный

экономический университет

Email:nigоrfinаncer@gmаil.cоm

Аннотация. В данной статье рассматриваются вопросы совершенствования системы инициативного бюджета в Узбекистане, разработки механизмов целевого распределения бюджетных средств на основе социальных потребностей. Анализируются нормативно-правовые изменения, направленные на повышение эффективности использования средств в инициативных бюджетных процессах, укрепление принципов социальной справедливости и направление бюджетных средств на наиболее насущные нужды населения. В частности, раскрывается экономическое и социальное значение ограничения участия финансово независимых высших учебных заведений в инициативных бюджетных процессах. В результате исследования разработаны научные предложения и практические рекомендации по эффективному и целевому распределению средств инициативного бюджета.

Ключевые слова: Инициативный бюджет, местный бюджет, эффективность бюджета, социальные потребности, целевое финансирование, общественный надзор, бюджетные средства, социальная справедливость, финансовая независимость, электронный реестр.

IMPROVEMENT OF MECHANISMS FOR TARGETED DISTRIBUTION OF INITIATIVE BUDGET FUNDS BASED ON SOCIAL NEEDS

Murtozaeva Zarnigor Komol kizi

PhD student of

Tashkent State University of Economics

E-mail: nigorfinancer@gmail.com

Аnnоtаtiоn. This article discusses the issues of improving the initiative budget system in Uzbekistan, developing mechanisms for targeted allocation of budget funds based on social needs. The regulatory and legal changes aimed at increasing the efficiency of using funds in initiative budget processes, strengthening the principles of social justice, and directing budget funds to the most urgent needs of the population are analyzed. In particular, the economic and social significance of limiting the participation of financially independent higher educational institutions in initiative budget processes is revealed. As a result of the study, scientific proposals and practical recommendations were developed for the effective and targeted allocation of initiative budget funds.Keywоrds: Initiative budget, local budget, budget efficiency, social needs, targeted financing, public oversight, budget funds, social justice, financial independence, electronic registry.

Fоydаlаnilgаn аdаbiyоtlаr

1. О‘zbеkistоn Rеsрublikаsining Byudjеt kоdеksi // Qоnunсhilik mа’lumоtlаri milliy bаzаsi, 21.04.2021-y., 03/21/683/0375-sоn

2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining  2021-yil 13-apreldagi  “Byudjet jarayonida fuqarolarning faol ishtirokini ta’minlash bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ-5072-sonli Qarori // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi, 14.04.2021-y., 07/21/5072/0329-son

3. www.оpenbudget.uz  (О‘zbekistоn Respublikаsi “Оchiq Byudjet” pоrtаli)

4. Bartocci L., Grossi G., Mauro S.G., Ebdon C. “The Journey of Participatory Budgeting: A Systematic Literature Review and Future Research Directions”. International Review of Administrative Sciences, 2022. – Vol. 88, No. 3. – P. 757–774.

5. Bernhard L., Fricker R.H., Wellings T., Pournaras E. “Sources of Legitimacy in Participatory Budgeting: A Scoping Review”. Political Studies Review, 2024. – Vol. 22, No. 4. – P. 611–628.

6. Ibrahimy M.M., Norta A., Normak P., Nowandish H. “Transforming E-Participatory Budgeting with Blockchain: Boosting Transparency and Citizen Engagement”. IEEE Transactions on Engineering Management, 2025. – P. 1–15.

7. О‘rоqоv.U, Irgаshev.I, G‘аybullаev.О. Fuqаrоlаr ishtirоkidаgi mаhаlliy byudjet. “Bаktriа press”, 2022

8. O‘zbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati Kengashining 2025-yil 13-yanvardagi KQ-34-V-son “Tashabbusli budjet jarayonlarini o‘tkazish hamda moliyalashtirish tartibi to‘g‘risida”gi Nizomga o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritish haqidagi Qarori.

9. “Tashabbusli budjetda eng ko‘p g‘olib bo‘lgan loyihalar ma’lum qilindi”. Kun.uz, 2025-yil 25-mart. – https://kun.uz/news/2025/03/25/tashabbusli-budjetda-eng-kop-golib-bolgan-loyihalar-malum-qilindi

10. “Open budjetning 1-mavsumida eng ko‘p yo‘llarni ta’mirlash bilan bog‘liq loyihalar g‘olib bo‘ldi”. Anhor.uz. – https://anhor.uz/uzl/news/open-budjetning-1-mavsumida-eng-kop-yollarni-tamirlash-bilan/

11. Кабулов Х. А., Муртозаева З. К. В номере журнала “Финансы” Ташкентского государственного экономического университета 3/2024. “Перспективы развития системы финансирования проектов, формируемых на основе общественного мнения” С. 5-12.

You may also like...

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan