QORAQALPOG‘ISTON RESPUBLIKASIDA MEVACHILIK TARMOG‘INI KLASTERLASHNING IQTISODIY SAMARADORLIGINI BAHOLASH
Tureev Azizbek Abatovich
Berdaq nomidagi Qoraqalpoq davlat
universiteti mustaqil tadqiqotchi
E-mail: aziken4004@gmail.com
ORCID ID: 0009-0004-9713-1951
Annotatsiya. Mazkur maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasida mevachilik tarmog‘ini klasterlashning iqtisodiy samaradorligi baholangan. Tadqiqot davomida mevachilik klasterlarining ishlab chiqarish hajmi, hosildorlik, bandlik, investitsion faollik va eksport salohiyatiga ta’siri tahlil qilingan. Shuningdek, klaster yondashuvining resurslardan samarali foydalanish, mahsulot tannarxini kamaytirish va qo‘shilgan qiymat yaratishdagi ahamiyati o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari asosida mevachilik tarmog‘ining raqobatbardoshligini oshirish hamda klasterlash mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar: mevachilik, klasterlash, iqtisodiy samaradorlik, agroklaster, hosildorlik, investitsiya, eksport salohiyati, qo‘shilgan qiymat, qishloq xo‘jaligi, Qoraqalpog‘iston Respublikasi.
ОЦЕНКА ЭКОНОМИЧЕСКОЙ ЭФФЕКТИВНОСТИ КЛАСТЕРИЗАЦИИ ФРУКТОВОЙ ПРОМЫШЛЕННОСТИ В РЕСПУБЛИКЕ КАРАКАЛПОКИСТАН
Туреев Азизбек Абатович
независимый исследователь
государственный университет
имени Бердака в Каракалпаке
E–mail:: aziken4004@gmail.com
ORCID ID: 0009-0004-9713-1951
Аннотация. В данной статье проведена оценка экономической эффективности кластеризации плодоовощной отрасли Республики Каракалпакстан. В ходе исследования проанализировано влияние плодовых кластеров на объёмы производства, урожайность, занятость населения, инвестиционную активность и экспортный потенциал. Кроме того, изучено значение кластерного подхода в повышении эффективности использования ресурсов, снижении себестоимости продукции и создании добавленной стоимости. На основе результатов исследования разработаны научно-практические рекомендации по повышению конкурентоспособности отрасли и совершенствованию механизмов кластеризации.
Ключевые слова: плодоводство, кластеризация, экономическая эффективность, агрокластер, урожайность, инвестиции, экспортный потенциал, добавленная стоимость, сельское хозяйство, Республика Каракалпакстан.
EVALUATION OF THE ECONOMIC EFFICIENCY OF CLUSTERING THE FRUIT GROWING INDUSTRY IN THE REPUBLIC OF KARAKALPOQISTAN
Tureev Azizbek Abatovich
Independent Researcher
Berdaq Karakalpak State University
E-mail: aziken4004@gmail.com
ORCID ID: 0009-0004-9713-1951
Abstract. This article evaluates the economic efficiency of fruit farming cluster development in the Republic of Karakalpakstan. The study analyzes the impact of fruit clusters on production volume, productivity, employment, investment activity, and export potential. Furthermore, the role of the cluster approach in improving resource efficiency, reducing production costs, and generating added value is examined. Based on the research findings, scientific and practical recommendations are proposed to enhance the competitiveness of the fruit farming sector and improve cluster development mechanisms.
Keywords: fruit farming, clustering, economic efficiency, agricultural cluster, productivity, investment, export potential, value added, agriculture, Republic of Karakalpakstan.
Foydalanilgan adabiyotlar
- Michael Porter. The Competitive Advantage of Nations. – New York: Free Press, 2023.
- Ketels C. Clusters and Economic Development: Recent Trends and Perspectives // Competitiveness Review. – 2023. – Vol. 33(2). – P. 145–158.
- Delgado M., Porter M.E., Stern S. Clusters, Innovation and Regional Growth // Research Policy. – 2024. – Vol. 53(1). – P. 102–118.
- Crescenzi R., Harman O. Agricultural Clusters and Regional Competitiveness // Regional Studies. – 2023. – Vol. 57(4). – P. 612–626.
- European Commission. Agri-Food Clusters and Sustainable Rural Development. – Brussels, 2024.
- Food and Agriculture Organization. Agricultural Cluster Development and Food Security. – Rome: FAO, 2024.
- Xudoyqulov S., Abdullayev B. O‘zbekistonda agroklasterlar faoliyatining iqtisodiy samaradorligi // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2024. – №2. – B. 88–97.
- Babajanov X.A., Karimov O.M. Mevachilik klasterlarini rivojlantirishning tashkiliy-iqtisodiy mexanizmlari // Agro ilm. – 2024. – №5. – B. 34–41.
- Yusupov A., Allamuratov B. Qoraqalpog‘iston Respublikasida mevachilik tarmog‘ini rivojlantirish istiqbollari // Qishloq xo‘jaligi iqtisodiyoti. – 2024. – №4. – B. 56–64.