QASHQADARYO VILOYATIDA TURIZM SAMARADORLIGI INDEKSI (TEI) ASOSIDA MINTAQAVIY TURIZM RIVOJLANISHI DINAMIKASINI BAHOLASH

Toshev Nurbek Janon o‘g‘li

Turizm va marketing kafedrasi i.f.f.d.(PhD)

Qarshi davlat universiteti

E-mail: toshevnurbek497@gmail.com

ORCID: 0009-0003-5921-5196

Annotatsiya. Mazkur maqolada Qashqadaryo viloyatida mintaqaviy turizm rivojlanishi dinamikasini baholashda Turizm samaradorligi indeksi (Tourism Efficiency Index – TEI)dan foydalanishning nazariy-uslubiy jihatlari yoritilgan. Tadqiqotda turizm sohasining iqtisodiy, infratuzilmaviy va xizmat ko‘rsatish ko‘rsatkichlarini yagona integral tizim asosida baholash imkoniyatlari tahlil qilingan. TEI indeksini shakllantirishda turistik tashkilotlar soni, xizmat ko‘rsatilgan turistlar hajmi, joylashtirish vositalari, mehmonxona infratuzilmasi hamda ixtisoslashtirilgan xizmatlar ko‘rsatkichlari min–max normallashtirish usuli va og‘irlik koeffitsiyentlari asosida integratsiyalashgan. Natijada, mintaqaviy turizm rivojlanish darajasini kompleks baholash hamda uning samaradorligini oshirish bo‘yicha ilmiy-amaliy xulosalar ishlab chiqilgan.

Kalit so‘zlar: Turizm samaradorligi indeksi (TEI), mintaqaviy turizm, turizm samaradorligi, integral baholash, iqtisodiy samaradorlik, min–max normallashtirish, indikatorlar tizimi, turizm infratuzilmasi, turizm xizmatlari, kompleks tahlil, Qashqadaryo viloyati, mintaqaviy rivojlanish.

ОЦЕНКА ДИНАМИКИ РАЗВИТИЯ РЕГИОНАЛЬНОГО ТУРИЗМА В КАШКАДАРЬИНСКОЙ ОБЛАСТИ НА ОСНОВЕ ИНДЕКСА ЭФФЕКТИВНОСТИ ТУРИЗМА (TEI)

Тошев Нурбек Жанон угли

доктор философии (PhD)

 по экономическим наукам

 кафедра туризма и маркетинга

 Каршинский государственный университет

Email: toshevnurbek497@gmail.com

ORCID: 0009-0003-5921-5196

Аннотация. В данной статье рассмотрены теоретико-методологические аспекты применения индекса эффективности туризма (Tourism Efficiency Index – TEI) для оценки динамики развития регионального туризма в Кашкадарьинской области. В исследовании проанализированы возможности комплексной оценки экономических, инфраструктурных и сервисных показателей туристической отрасли на основе интегральной системы индикаторов. При формировании индекса TEI использованы такие показатели, как количество туристических организаций, объём обслуженных туристов, средства размещения, гостиничная инфраструктура и специализированные туристические услуги, которые нормализованы методом min–max и интегрированы с использованием весовых коэффициентов. В результате предложен комплексный подход к оценке уровня развития регионального туризма и разработаны научно-практические рекомендации по повышению эффективности туристической деятельности.

Ключевые слова: индекс эффективности туризма (TEI), региональный туризм, эффективность туризма, интегральная оценка, экономическая эффективность, min–max нормализация, система индикаторов, туристическая инфраструктура, туристические услуги, комплексный анализ, Кашкадарьинская область, региональное развитие.

ASSESSMENT OF THE DYNAMICS OF REGIONAL TOURISM DEVELOPMENT BASED ON THE TOURISM EFFICIENCY INDEX (TEI) IN THE KASHKADARYA REGION

Toshev Nurbek Janon ugli

PhD in Economics,

 Department of Tourism and Marketing

 Karshi State University

E-mail: toshevnurbek497@gmail.com

ORCID: 0009-0003-5921-5196

Abstract. This article examines the theoretical and methodological aspects of applying the Tourism Efficiency Index (TEI) to assess the dynamics of regional tourism development in the Kashkadarya region. The study analyzes the possibilities of evaluating the economic, infrastructural, and service-related components of the tourism sector through an integrated assessment system. The TEI is constructed by incorporating indicators such as the number of tourism enterprises, the volume of tourists served, accommodation facilities, hotel infrastructure, and specialized tourism services, which are normalized using the min–max method and integrated through weighting coefficients. The findings provide a comprehensive assessment of the level of regional tourism development and offer scientific and practical recommendations for improving tourism efficiency.

Keywords: Tourism Efficiency Index (TEI), regional tourism, tourism efficiency, integrated assessment, economic efficiency, min–max normalization, indicator system, tourism infrastructure, tourism services, comprehensive analysis, Kashkadarya region, regional development.

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Butler R.W. The Concept of a Tourist Area Cycle of Evolution: Implications for Management of Resources // Canadian Geographer. – 1980. – Vol. 24. – No. 1. – P. 5–12.
  2. Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. – New York: The Free Press, 1990. – 855 p.
  3. Crouch G.I., Ritchie J.R.B. The Competitive Destination: A Sustainable Tourism Perspective. – Wallingford: CABI Publishing, 2003. – 272 p.
  4. Hall C.M. Tourism Planning: Policies, Processes and Relationships. – 2nd ed. – Harlow: Pearson Education, 2008. – 302 p.
  5. Cooper C., Fletcher J., Fyall A., Gilbert D., Wanhill S. Tourism: Principles and Practice. – 5th ed. – London: Pearson Education, 2013. – 565 p.
  6. UN Tourism (UNWTO). Tourism Statistics, Economic Impact and Sustainable Development Reports. – Madrid: UN Tourism, 2024.
  7. World Economic Forum. Travel and Tourism Development Index 2024: Rebuilding for a Sustainable and Resilient Future. – Geneva: WEF, 2024.
  8. Александрова А.Ю. Международный туризм. – М.: КНОРУС, 2016. – 460 с.
  9. Боголюбов В.С. Экономика туризма. – М.: Академия, 2013. – 192 с.
  10. Морозов М.А., Морозова Н.С. Экономика и предпринимательство в социально-культурном сервисе и туризме. – М.: Академия, 2014. – 288 с.
  11. Квартальнов В.А. Туризм. – М.: Финансы и статистика, 2008. – 320 с.
  12. Абдурахмонов Қ.Х. Иқтисодиёт назарияси. – Тошкент: Innovatsion rivojlanish nashriyoti, 2020. – 668 б.

You may also like...

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan