СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ ЦИФРОВЫХ ПОДХОДОВ К ОЦЕНКЕ КРЕДИТОСПОСОБНОСТИ ХОЗЯЙСТВУЮЩИХ СУБЪЕКТОВ В КОММЕРЧЕСКИХ БАНКАХ РЕСПУБЛИКИ УЗБЕКИСТАН

Назарова Дияра

Эксперт по трансформации финансовой отчетности в

 соответствии с Международными стандартами

 финансовой отчетности (МСФО) в АКБ «Хамкорбанк»

e-mail: diyora.nazarova.95@mail.ru

Аннотация: В статье рассматриваются особенности цифровизации кредитных процессов в коммерческих банках Республики Узбекистан на примере АКБ «Kapitalbank». Основное внимание уделено применению автоматизированных систем Scoring и Underwriting, обеспечивающих цифровую оценку платежеспособности заемщиков и кредитных рисков. Проанализирована роль статистических моделей, автоматизированной обработки финансовых и поведенческих данных при принятии кредитных решений. На основе анализа финансовых показателей АКБ «Kapitalbank» за 2024–2025 гг. выявлена положительная динамика кредитного портфеля, активов и чистой прибыли банка. Отмечается, что развитие цифровых инструментов способствует повышению оперативности обработки кредитных заявок, стандартизации оценки заемщиков и совершенствованию управления кредитными рисками. Сделан вывод о перспективности дальнейшего развития цифровых технологий в кредитовании как одного из ключевых направлений повышения эффективности банковской деятельности в Узбекистане.      

Ключевые слова: цифровая трансформация, банковские технологии, автоматизация кредитования, скоринговые модели, автоматизированный андеррайтинг, кредитоспособность заемщика, управление кредитными рисками, финансовые показатели банка.

OZBEKISTON RESPUBLIKASI TIJORAT BANKLARIDA XOJALIK YURITUVCHI SUBYEKTLARNING KREDITGA LAYOQATLILIGINI BAHOLASHGA RAQAMLI YONDASHUVLARNI TAKOMILLASHTIRISH

Nazarova Diyara

“Hamkorbank” ATBda

Moliyaviy hisobotning xalqaro standartlari (MHXS) bo‘yicha

 hisobotlarni transformatsiya qilish eksperti

e-mail: diyora.nazarova.95@mail.ru

Annotatsiya: Maqolada O’zbekiston Respublikasi tijorat banklarida kredit jarayonlarini raqamlashtirishning o’ziga xos xususiyatlari “Kapitalbank” ATB misolida ko’rib chiqilgan. Qarz oluvchilarning to’lov qobiliyati va kredit risklarini raqamli baholashni ta’minlovchi avtomatlashtirilgan Scoring va Underwriting tizimlaridan foydalanishga alohida e’tibor qaratilgan. Kredit qarorlarini qabul qilishda statistik modellar, moliyaviy va xulq-atvor ma’lumotlarini avtomatlashtirilgan qayta ishlashning roli tahlil qilingan. “Kapitalbank” ATBning 2024–2025-yillardagi moliyaviy ko‘rsatkichlari tahlili asosida bank kredit portfeli, aktivlari va sof foydasining ijobiy dinamikasi aniqlangan. Raqamli vositalarni rivojlantirish kredit arizalarini ko‘rib chiqish samaradorligini oshirish, qarz oluvchilarni baholashni standartlashtirish hamda kredit risklarini boshqarishni takomillashtirishga xizmat qilishi ta’kidlangan. O’zbekistonda bank faoliyati samaradorligini oshirishning muhim yo’nalishlaridan biri sifatida kreditlashda raqamli texnologiyalarni yanada rivojlantirish istiqbolli ekani haqida xulosa qilingan.

Kalit so‘zlar: raqamli transformatsiya, bank texnologiyalari, kreditlashni avtomatlashtirish, skoring modellari, avtomatlashtirilgan anderrayting, qarz oluvchining kreditga layoqatliligi, kredit risklarini boshqarish, bankning moliyaviy ko‘rsatkichlari.

IMPROVING DIGITAL APPROACHES TO ASSESSING THE CREDITWORTHINESS OF BUSINESS ENTITIES IN COMMERCIAL BANKS OF THE REPUBLIC OF UZBEKISTAN

Nazarova Diyara

Expert in Financial Reporting Transformation under

International Financial Reporting Standards (IFRS) at Hamkorbank JSCB

e-mail: diyora.nazarova.95@mail.ru

Abstract: The article examines the specifics of digitalization of credit processes in commercial banks of the Republic of Uzbekistan using “Kapitalbank” JSCB as an example. Particular attention is paid to the application of automated Scoring and Underwriting systems that enable digital assessment of borrowers’ solvency and credit risks. The role of statistical models and automated processing of financial and behavioral data in making credit decisions is analyzed. Based on an analysis of the financial indicators of “Kapitalbank” JSCB for 2024–2025, positive dynamics in the bank’s loan portfolio, assets, and net profit are identified. It is noted that the development of digital tools contributes to increasing the efficiency of processing credit applications, standardizing borrower assessment, and improving credit risk management. The article concludes that further development of digital technologies in lending is promising as one of the key areas for increasing the efficiency of banking activities in Uzbekistan.

Keywords: digital transformation, banking technologies, automated lending, scoring models, automated underwriting, borrower creditworthiness, credit risk management, bank financial indicators.

https://zenodo.org/records/22057510

https://doi.org/10.5281/zenodo.22057510

Литература

  1. Центральный банк Республики Узбекистан. Годовой отчет Центрального банка Республики Узбекистан. – Ташкент, 2024–2025.
  2. Altman, E. I. (1968). Financial Ratios, Discriminant Analysis and the Prediction of Corporate Bankruptcy. The Journal of Finance, 23(4), 589–609.
  3. Hand, D. J., & Henley, W. E. (1997). Statistical Classification Methods in Consumer Credit Scoring: a Review. Journal of the Royal Statistical Society: Series A, 160(3), 523–541.
  4. An update of research. European Journal of Operational Research, 247(1), 124–136.
  5. Kapitalbank. Отчетность и аналитические материалы по кредитной деятельности. – 2024–2025.
  6. Международный валютный фонд. Financial Sector Assessment Program: Uzbekistan. – 2023
  7. Kapitalbank. Отчетность и аналитические материалы по кредитной деятельности. – 2024–2025
  8. Центральный банк Республики Узбекистан. Основные направления денежно-кредитной политики Республики Узбекистан на 2025 год. – Ташкент
  9. Банковское дело: учебник / под ред. О.И. Лаврушина. – М.: КНОРУС, 2021.
  10. Финансовый менеджмент: учебник / под ред. И.А. Бланка. – Киев: Ника-Центр, 2020.
  11. Савицкая Г.В. Анализ хозяйственной деятельности предприятия. – Минск: Новое знание, 2021.

You may also like...

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan