EKOLOGIK MUAMMOLAR SHAROITIDA QISHLOQ XO‘JALIGI BARQARORLIGINI TA’MINLASHDA SMART TEXNOLOGIYALARDAN FOYDALANISHNING ILMIY-USLUBIY ASOSLARI

Mirzataev Salamat Muratbaevich

i.f.f.d. (PhD), professor

Berdaq nomidagi

Qoraqalpoq davlat universiteti

E-mail: salamat_mm@mail.ru

ORCID ID: 0000-0001-9080-910X

Annotatsiya. Mazkur maqolada ekologik muammolar kuchayib borayotgan sharoitda qishloq xo‘jaligining barqaror rivojlanishini ta’minlashda smart texnologiyalardan foydalanishning ilmiy-uslubiy asoslari tadqiq etilgan. Tadqiqotda raqamli texnologiyalar, aqlli sensorlar, masofadan zondlash tizimlari, sun’iy intellekt va IoT (Internet of Things) texnologiyalarining qishloq xo‘jaligi samaradorligini oshirish, tabiiy resurslardan oqilona foydalanish hamda ekologik xavflarni kamaytirishdagi ahamiyati tahlil qilingan. Shuningdek, smart texnologiyalarni joriy etishning metodologik yondashuvlari va ularning ekologik barqarorlikka ta’siri baholangan. Tadqiqot natijalari qishloq xo‘jaligida resurs tejamkor, ekologik xavfsiz va raqamli boshqaruv tizimlarini rivojlantirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqish imkonini beradi.

Kalit so‘zlar: ekologik muammolar, qishloq xo‘jaligi, barqaror rivojlanish, smart texnologiyalar, raqamlashtirish, sun’iy intellekt, IoT, aqlli qishloq xo‘jaligi, ekologik xavfsizlik, resurs tejamkorlik.

НАУЧНО-МЕТОДИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ УМНЫХ ТЕХНОЛОГИЙ ДЛЯ ОБЕСПЕЧЕНИЯ УСТОЙЧИВОСТЬЮ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА В КОНТЕКСТЕ ЭКОЛОГИЧЕСКИХ ПРОБЛЕМ

Мирзатаев Саламат Муратбаевич

кандидат наук, профессор

Каракалпакский

государственный университет Бердак

Email: salamat_mm@mail.ru

ORCID: 0000-0001-9080-910X

Аннотация. В данной статье исследованы научно-методические основы использования smart-технологий для обеспечения устойчивости сельского хозяйства в условиях усиления экологических проблем. Проанализирована роль цифровых технологий, интеллектуальных сенсоров, систем дистанционного мониторинга, искусственного интеллекта и технологий Интернета вещей (IoT) в повышении эффективности сельскохозяйственного производства, рациональном использовании природных ресурсов и снижении экологических рисков. Также рассмотрены методологические подходы к внедрению smart-технологий и оценено их влияние на экологическую устойчивость аграрного сектора. Результаты исследования позволяют разработать научно-практические рекомендации по развитию ресурсосберегающих, экологически безопасных и цифровых систем управления в сельском хозяйстве.

Ключевые слова: экологические проблемы, сельское хозяйство, устойчивое развитие, smart-технологии, цифровизация, искусственный интеллект, Интернет вещей, умное сельское хозяйство, экологическая безопасность, ресурсосбережение.

SCIENTIFIC-METHODICAL BASIS OF THE USE OF SMART TECHNOLOGIES IN ENSURING AGRICULTURAL SUSTAINABILITY IN THE CONTEXT OF ECOLOGICAL PROBLEMS

Mirzataev Salamat Muratbaevich

PhD, Professor

 Berdak Karakalpak State University,

E-mail: salamat_mm@mail.ru

ORCID ID: 0000-0001-9080-910X

Abstract.This article examines the scientific and methodological foundations of using smart technologies to ensure agricultural sustainability under conditions of increasing environmental challenges. The study analyzes the role of digital technologies, smart sensors, remote sensing systems, artificial intelligence, and the Internet of Things (IoT) in improving agricultural productivity, promoting efficient use of natural resources, and reducing environmental risks. Furthermore, methodological approaches to the implementation of smart technologies and their impact on environmental sustainability are evaluated. The research findings provide a basis for developing scientific and practical recommendations aimed at advancing resource-efficient, environmentally safe, and digitally managed agricultural systems.

Keywords: environmental challenges, agriculture, sustainable development, smart technologies, digitalization, artificial intelligence, Internet of Things (IoT), smart agriculture, environmental safety, resource efficiency.

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Javaid M., Haleem A., Singh R.P., Suman R. Smart agriculture for sustainable food production: A review // Sustainable Operations and Computers. – 2023. – Vol. 4. – P. 1–15.
  2. Wolfert S., Ge L., Verdouw C., Bogaardt M.J. Big Data in Smart Farming: A review // Agricultural Systems. – 2022. – Vol. 153. – P. 69–80.
  3. Kamilaris A., Prenafeta-Boldú F.X. Deep learning in agriculture: A survey // Computers and Electronics in Agriculture. – 2023. – Vol. 205. – Article 107641.
  4. Liakos K.G., Busato P., Moshou D., Pearson S., Bochtis D. Machine learning in agriculture: A review // Sensors. – 2022. – Vol. 22(3). – P. 1125–1143.
  5. Rose D.C., Wheeler R., Winter M., Lobley M., Chivers C.A. Agriculture 4.0: Making it work for people, production and the planet // Land Use Policy. – 2023. – Vol. 129. – Article 106611.
  6. Zhang C., Kovacs J.M. The application of small unmanned aerial systems for precision agriculture: A review // Precision Agriculture. – 2022. – Vol. 23(4). – P. 1258–1283.
  7. Food and Agriculture Organization. Digital Agriculture Strategy 2022–2031. – Rome: FAO, 2022.
  8. Saiz-Rubio V., Rovira-Más F. From smart farming towards agriculture 5.0: A review on crop data management // Agronomy. – 2023. – Vol. 13(2). – Article 421.
  9. Xudoyqulov S., Abdullayev B., Karimov O. O‘zbekistonda raqamli qishloq xo‘jaligini rivojlantirishning ustuvor yo‘nalishlari // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2024. – №3. – B. 45–56.

You may also like...

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan