O‘ZBEKISTONDA AUDITORLIK FAOLIYATINI TASHKIL ETISHNING ZARURIYATI VA UNING AHAMIYATI
Akromov Shohrux Shuhrat o‘g‘li
PhD, v.b. dotsenti
“Bank ishi va buxgalteriya hisobi” kafedrasi
Toshkent Kimyo xalqaro universiteti
Annotatsiya. Mazkur maqolada O‘zbekistonda auditorlik faoliyatini tashkil etishning iqtisodiy zaruriyati, uning xo‘jalik yurituvchi subyektlar faoliyatidagi o‘rni va ahamiyati tadqiq etilgan. Bozor munosabatlarining rivojlanishi, xo‘jalik yurituvchi subyektlar sonining ko‘payishi, xususiy kapitalning kengayishi hamda moliyaviy axborotdan foydalanuvchilar doirasining ortib borishi moliyaviy hisobotlarning ishonchliligini mustaqil baholashga bo‘lgan ehtiyojni kuchaytirmoqda. Tadqiqotda auditorlik faoliyatining axborot xavfini kamaytirish, investorlar va kreditorlar manfaatlarini himoya qilish, ichki nazorat tizimini takomillashtirish, korporativ boshqaruv samaradorligini oshirish hamda boshqaruv qarorlarining sifatini yaxshilashdagi ahamiyati yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekistonda auditorlik faoliyatining xalqaro audit standartlari asosida tashkil etilishi va raqamli texnologiyalarning audit jarayonlariga joriy etilishi masalalari tahlil qilingan. Tadqiqot natijasida riskka asoslangan audit, raqamli audit vositalaridan foydalanish, auditorlik tashkilotlarida sifat nazoratini kuchaytirish va auditdan keyingi monitoringni rivojlantirish bo‘yicha takliflar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar: audit, auditorlik faoliyati, auditorlik tashkiloti, moliyaviy hisobot, audit riski, ichki nazorat, korporativ boshqaruv, xalqaro audit standartlari, raqamli audit, investitsiya muhiti.
НЕОБХОДИМОСТЬ И ЗНАЧЕНИЕ ОРГАНИЗАЦИИ АУДИТОРСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ В УЗБЕКИСТАНЕ
Акрамов Шохрух Шухрат угли
PhD, и. о. доцента
кафедра банковское дело и бухгалтерский учет
Ташкентский международный
университет Кимё
Аннотация. В статье исследуются экономическая необходимость организации аудиторской деятельности в Узбекистане, ее роль и значение в деятельности хозяйствующих субъектов. Развитие рыночных отношений, увеличение количества хозяйствующих субъектов, расширение частного капитала и рост числа пользователей финансовой информации повышают необходимость независимой оценки достоверности финансовой отчетности. В исследовании раскрывается значение аудиторской деятельности в снижении информационного риска, защите интересов инвесторов и кредиторов, совершенствовании системы внутреннего контроля, повышении эффективности корпоративного управления и качества управленческих решений. Особое внимание уделено организации аудиторской деятельности на основе международных стандартов аудита и внедрению цифровых технологий в аудиторские процессы. По результатам исследования разработаны предложения по развитию риск-ориентированного аудита, расширению применения цифровых инструментов, усилению внутреннего контроля качества аудиторских организаций и организации мониторинга рекомендаций по итогам аудита.
Ключевые слова: аудит, аудиторская деятельность, аудиторская организация, финансовая отчетность, аудиторский риск, внутренний контроль, корпоративное управление, международные стандарты аудита, цифровой аудит, инвестиционный климат.
THE NECESSITY AND SIGNIFICANCE OF ORGANIZING AUDITING ACTIVITIES IN UZBEKISTAN
Akromov Shohrux Shuhrat ugli
Tashkent International University of Kimyo
Department of “Banking and Accounting”
PhD, Acting Associate Professor
ORCID: 0009-0007-4309-2944
Аннотация. В данной статье исследуется экономическая необходимость организации аудиторской деятельности в Узбекистане, а также её роль и значение в деятельности хозяйствующих субъектов. Рассматриваются вопросы снижения информационного риска, защиты интересов инвесторов и кредиторов, совершенствования системы внутреннего контроля, повышения эффективности корпоративного управления и качества управленческих решений. Особое внимание уделено организации аудиторской деятельности на основе международных стандартов аудита и внедрению цифровых технологий в аудиторский процесс. По результатам исследования разработаны предложения по развитию риск-ориентированного аудита, использованию цифровых инструментов, усилению контроля качества в аудиторских организациях и совершенствованию постаудиторского мониторинга.
Ключевые слова: аудит, аудиторская деятельность, аудиторская организация, финансовая отчетность, аудиторский риск, внутренний контроль, корпоративное управление, международные стандарты аудита, цифровой аудит, инвестиционная среда.
https://doi.org/10.5281/zenodo.22649571
Foydalanilgan adabiyotlar
1 Arens A.A., Elder R.J., Beasley M.S. Auditing and Assurance Services: An Integrated Approach. Pearson.
2 Messier W.F., Glover S.M., Prawitt D.F. Auditing & Assurance Services: A Systematic Approach. McGraw-Hill.
3 IAASB. International Standard on Auditing 500: Audit Evidence.
4 IAASB. International Standard on Auditing 200: Overall Objectives of the Independent Auditor and the Conduct of an Audit in Accordance with International Standards on Auditing.
5 Tursunov Sh.T., Rahimov B.A. Auditorlik faoliyati va auditorlik tekshiruvlarini tashkil etish masalalariga oid ilmiy tadqiqotlar.
6 Isroilov A.X. Auditorlik faoliyatida axborot assimetriyasi va auditorlik risklariga oid ilmiy tadqiqotlar.
7 IAASB. International Standard on Auditing 315: Identifying and Assessing the Risks of Material Misstatement.
8 O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 25-fevraldagi O‘RQ-677-son “Auditorlik faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni.
9 O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2022-yil 11-apreldagi 171-son “O‘zbekiston Respublikasi hududida qo‘llash uchun auditning xalqaro standartlarini tan olish tartibi to‘g‘risidagi nizomni tasdiqlash haqida”gi qarori.
10 IAASB. International Standard on Auditing 700: Forming an Opinion and Reporting on Financial Statements.
11 IAASB. International Standard on Auditing 705: Modifications to the Opinion in the Independent Auditor’s Report.