YASHIL LOYIHALARNI MOLIYALASHTIRISHDA RISKLARNI BOSHQARISH MEXANIZMLARI

https://doi.org/10.5281/zenodo.23344496

Shukurullayev  Davron Lutfullo o’g’li

Markaziy Osiyo mintaqaviy ekologik markazi

O’zbekistondagi filiali – PR Manager.

E-mail: dshukurullaev@gmail.com

Annotasiya: Mazkur maqolada yashil loyihalarni moliyalashtirishda yuzaga keladigan moliyaviy, kredit, texnologik, ekologik, iqlim va institutsional risklarning iqtisodiy mohiyati, ularni baholash hamda boshqarish mexanizmlarini takomillashtirish yo‘nalishlari tadqiq etilgan. Yashil kreditlar, yashil obligatsiyalar, aralash moliyalashtirish, davlat-xususiy sheriklik va sug‘urta instrumentlarining investitsiya risklarini kamaytirishdagi o‘rni tahlil qilingan. Xalqaro tajriba asosida yashil loyihalarni moliyalashtirishda risklarni aniqlash, baholash, taqsimlash va monitoring qilishning zamonaviy yondashuvlari o‘rganilgan. Shuningdek, moliyaviy va ekologik ko‘rsatkichlarni uyg‘unlashtirishga asoslangan integral risklarni baholash modeli, riskga moslashtirilgan kreditlash mexanizmi, iqlim stress-testlari hamda raqamli erta ogohlantirish tizimlarini joriy etish bo‘yicha ilmiy-amaliy takliflar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijalari yashil investitsiya loyihalarining moliyaviy barqarorligini ta’minlash, investitsion jozibadorligini oshirish va O‘zbekistonda yashil moliyalashtirish tizimini takomillashtirishga xizmat qiladi.

Kalit so‘zlar: yashil iqtisodiyot, yashil moliyalashtirish, yashil investitsiya loyihalari, risklarni boshqarish, moliyaviy risklar, iqlim risklari, ekologik risklar, yashil kreditlar, yashil obligatsiyalar, aralash moliyalashtirish, davlat-xususiy sheriklik, integral risklarni baholash, risk-menejment, iqlim stress-testlari, raqamli monitoring, moliyaviy barqarorlik, investitsion jozibadorlik.

RISK MANAGEMENT MECHANISMS IN GREEN PROJECT FINANCING

Shukurullayev Davron Lutfullo ugli

Uzbekistan Branch of the Regional Environmental Centre for Central Asia (CAREC), Public Relations Manager (PR Manager)

E-mail: dshukurullaev@gmail.com

Annotation: This article examines the economic nature of financial, credit, technological, environmental, climate-related, and institutional risks arising in green project financing, as well as approaches to improving their assessment and management mechanisms. The study analyzes the role of green loans, green bonds, blended finance, public-private partnerships, and insurance instruments in mitigating investment risks. Drawing on international experience, the article explores modern approaches to risk identification, assessment, allocation, and monitoring in green project financing. Furthermore, the study develops scientific and practical recommendations for implementing an integrated risk assessment model combining financial and environmental indicators, a risk-adjusted lending mechanism, climate stress testing, and digital early warning systems. The research findings are intended to contribute to ensuring the financial sustainability of green investment projects, enhancing their investment attractiveness, and improving the green financing system in Uzbekistan.

Key words. Green economy, green finance, green investment projects, risk management, financial risks, climate risks, environmental risks, green loans, green bonds, blended finance, public-private partnerships, integrated risk assessment, climate stress testing, digital monitoring, financial sustainability, investment attractiveness.

МЕХАНИЗМЫ УПРАВЛЕНИЯ РИСКАМИ ПРИ ФИНАНСИРОВАНИИ ЗЕЛЁНЫХ ПРОЕКТОВ

Шукуруллаев Даврон Лутфулло угли

Филиал Регионального экологического центра Центральной Азии в Узбекистане, менеджер по связям с общественностью (PR Manager)

E-mail: dshukurullaev@gmail.com

Аннотация. В данной статье исследованы экономическая сущность финансовых, кредитных, технологических, экологических, климатических и институциональных рисков, возникающих при финансировании зелёных проектов, а также направления совершенствования механизмов их оценки и управления. Проанализирована роль зелёных кредитов, зелёных облигаций, смешанного финансирования, государственно-частного партнёрства и страховых инструментов в снижении инвестиционных рисков. На основе международного опыта изучены современные подходы к выявлению, оценке, распределению и мониторингу рисков при финансировании зелёных проектов. Кроме того, разработаны научно-практические предложения по внедрению интегральной модели оценки рисков, основанной на сочетании финансовых и экологических показателей, механизма кредитования с учётом уровня риска, климатических стресс-тестов и цифровых систем раннего предупреждения. Результаты исследования направлены на обеспечение финансовой устойчивости зелёных инвестиционных проектов, повышение их инвестиционной привлекательности и совершенствование системы зелёного финансирования в Узбекистане.

Ключевые слова: Зелёная экономика, зелёное финансирование, зелёные инвестиционные проекты, управление рисками, финансовые риски, климатические риски, экологические риски, зелёные кредиты, зелёные облигации, смешанное финансирование, государственно-частное партнёрство, интегральная оценка рисков, риск-менеджмент, климатические стресс-тесты, цифровой мониторинг, финансовая устойчивость, инвестиционная привлекательность.

Adabiyotlar ro‘yxati:

1. Ikramov M. M. Green Finance in Uzbekistan: Current State and Development Prospects // European Journal of Economics, Finance and Business Development. – 2024. – Vol. 2, No. 5. – P. 91–98. – URL: https://europeanscience.org/index.php/2/article/view/650.

2. Masharipova Sh. A. Determination of Green Finance Development Opportunities and Strategic Directions in Uzbekistan // Marketing Journal. – 2025. – No. 2. – DOI: 10.67668/mj/2025iss2/296.

3. Qorriyeva Sh. S. Foreign Experience of Developing Green Financing in Uzbekistan // Labor Economics and Human Capital. – 2025. – Vol. 4, No. 1. – P. 205–219. – DOI: 10.55439/lehc/vol4iss1/a163.

4. Boribaeva Z. R. State of Play of Green Finance in Uzbekistan: Opportunities for and Barriers to Green Bond Issuance // Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot. – 2024. – Vol. 2, No. 7 (maxsus son). – DOI: 10.5281/zenodo.14295348.

5. Alinazarov M. Green Finance Instruments and Financial Stability of Enterprises in Uzbekistan: A Conceptual Analysis and Policy Framework // Moliya va bank ishi. – 2026. – Vol. 12, No. 1. – P. 84–92. – URL: https://journal.bfa.uz/index.php/bfaj/article/view/472.

6. Soxibjonova S. S. O‘zbekistonda yashil iqtisodiyotga investitsiya siyosatini takomillashtirish yo‘llari // Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar. – 2026. – URL: https://iqtisodiyot.tsue.uz/journal/index.php/iit/article/view/845.

7. Flammer C. Corporate Green Bonds // Journal of Financial Economics. – 2021. – Vol. 142, No. 2. – P. 499–516. – DOI: 10.1016/j.jfineco.2021.01.010.

8. Battiston S., Mandel A., Monasterolo I., Schütze F., Visentin G. A Climate Stress-Test of the Financial System // Nature Climate Change. – 2017. – Vol. 7. – P. 283–288. – DOI: 10.1038/nclimate3255.

9. Campiglio E., Daumas L., Monnin P., von Jagow A. Climate-Related Risks in Financial Assets // Journal of Economic Surveys. – 2023. – Vol. 37, No. 3. – P. 950–992. – DOI: 10.1111/joes.12525.

10. Bolton P., Kacperczyk M. Do Investors Care About Carbon Risk? // Journal of Financial Economics. – 2021. – Vol. 142, No. 2. – P. 517–549. – DOI: 10.1016/j.jfineco.2021.05.008.

11. Krueger P., Sautner Z., Starks L. T. The Importance of Climate Risks for Institutional Investors // The Review of Financial Studies. – 2020. – Vol. 33, No. 3. – P. 1067–1111. – DOI: 10.1093/rfs/hhz137.

12. Giglio S., Kelly B., Stroebel J. Climate Finance // Annual Review of Financial Economics. – 2021. – Vol. 13. – P. 15–36. – DOI: 10.1146/annurev-financial-102620-103311.

13. Мирошниченко О. С., Мостовая Н. А. «Зеленый» кредит как инструмент «зеленого» финансирования // Финансы: теория и практика. – 2019. – Т. 23, № 2. – С. 31–43. – DOI: 10.26794/2587-5671-2019-23-2-31-43.

14. Ерёмин В. В., Бауэр В. П. «Зеленое» финансирование как триггер позитивных климатических преобразований // Экономика. Налоги. Право. – 2021. – Т. 14, № 4. – С. 65–73. – DOI: 10.26794/1999-849X-2021-14-4-65-73.

15. Бурланков С. П., Устинов П. В., Бурланков П. С. Международные аспекты зеленого финансирования: анализ рисков и инструменты преодоления барьеров // Вестник Марийского государственного университета. Серия «Сельскохозяйственные науки. Экономические науки». – 2025. – Т. 11, № 3. – С. 295–304. – DOI: 10.30914/2411-9687-2025-11-3-295-304.

You may also like...

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan