MAVSUMIY ISHLAB CHIQARISHNI MOLIYAVIY QOʻLLAB-QUVVATLASHNING XORIJIY TAJRIBASI VA UNDAN OʻZBEKISTONDA FOYDALANISH IMKONIYATLARI

Kilichev Alisher Akramovich

Toshkent davlat

 iqtisodiyot universiteti

mustaqil izlanuvchisi

E-mail: alisherkilichev@mail.ru

orcid: 0009-0004-2348-2054

Annotatsiya. Maqolada mavsumiy xususiyatga ega ishlab chiqarishni moliyaviy qoʻllab-quvvatlashning xorijiy tajribasi tadqiq etilgan. AQSH, Yevropa Ittifoqi va Turkiya misolida mavsumiy likvidlikni taʼminlash, xatarlarni sugʻurtalash va daromadlarni barqarorlashtirishning institutsional mexanizmlari — garov asosidagi marketing kreditlari, subsidiyalangan sugʻurta tizimlari, toʻgʻridan-toʻgʻri toʻlovlar va xususiy saqlashni qoʻllab-quvvatlash vositalari qiyosiy tahlil qilingan. Tahlil natijalari asosida mazkur tajribani Oʻzbekistonda mavsumiy mahsulot ishlab chiqaruvchi korxonalarning moliyaviy barqarorligini taʼminlashga moslashtirish boʻyicha takliflar ishlab chiqilgan.

Kalit soʻzlar: mavsumiy ishlab chiqarish, moliyaviy qoʻllab-quvvatlash, marketing krediti, agrosugʻurta, xatarlarni boshqarish, ombor guvohnomasi, xorijiy tajriba, moliyaviy barqarorlik.

ОПЫТ ФИНАНСОВОЙ ПОДДЕРЖКИ СЕЗОННОГО ПРОИЗВОДСТВА ЗА РУБЕЖОМ И ВОЗМОЖНОСТИ ЕЕ ИСПОЛЬЗОВАНИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ

Киличев Алишер Акрамович

Независимый исследователь

Ташкентского государственного

экономического университета

Электрон почта: alisherkilichev@mail.ru

orcid: 0009-0004-2348-2054

Аннотация. В статье исследуется зарубежный опыт финансовой поддержки сезонного производства. На примере США, Европейского союза и Турции проводится сравнительный анализ институциональных механизмов обеспечения сезонной ликвидности, страхования рисков и стабилизации доходов – обеспеченных залогом маркетинговых кредитов, субсидируемых систем страхования, прямых платежей и инструментов поддержки частного хранения. На основе результатов анализа разработаны предложения по адаптации этого опыта для обеспечения финансовой стабильности предприятий, производящих сезонную продукцию в Узбекистане.

Ключевые слова: сезонное производство, финансовая поддержка, маркетинговый кредит, агрострахование, управление рисками, складское свидетельство, зарубежный опыт, финансовая стабильность.

FOREIGN EXPERIENCE OF FINANCIAL SUPPORT OF SEASONAL PRODUCTION AND POSSIBILITIES OF ITS USE IN UZBEKISTAN

Kilichev Alisher Akramovich

Independent researcher of

Tashkent State

University of Economics

E-mail: alisherkilichev@mail.ru

orcid: 0009-0004-2348-2054

Abstract. The article examines foreign experience in providing financial support to seasonal production. Using the examples of the USA, the European Union and Turkey, a comparative analysis is made of institutional mechanisms for ensuring seasonal liquidity, risk insurance and income stabilization — collateral-based marketing loans, subsidized insurance systems, direct payments and private storage aid. Based on the results, proposals are developed for adapting this experience to ensuring the financial sustainability of enterprises producing seasonal products in Uzbekistan.

Keywords: seasonal production, financial support, marketing assistance loan, agricultural insurance, risk management, warehouse receipt, foreign experience, financial sustainability.

Foydalanilgan adabiyotlar roʻyxati:

1. Barry P.J., Ellinger P.N. Financial Management in Agriculture. 7th ed. – Upper Saddle River: Prentice Hall, 2012.

2. Skees J.R. Challenges for Use of Index-based Weather Insurance in Lower Income Countries // Agricultural Finance Review. – 2008. – Vol. 68, No. 1. – P. 197–217.

3. Höllinger F., Rutten L., Kiriakov K. The Use of Warehouse Receipt Finance in Agriculture in Transition Countries. – Rome: FAO/World Bank, 2009.

4. Commodity Loans // U.S. Department of Agriculture, Farm Service Agency. – https://www.fsa.usda.gov/resources/price-support/commodity-loans

5. USDA Announces 2026 Marketing Assistance Loan Rates for Wheat, Feed Grains, Oilseeds and Rice // USDA FSA, 08.04.2026. – https://www.fsa.usda.gov

6. USDA Farm Programs Baseline // Congressional Budget Office, February 2026. – https://www.cbo.gov

7. Regulation (EU) 2021/2115 of the European Parliament and of the Council of 2 December 2021 establishing rules on support for strategic plans to be drawn up by Member States under the common agricultural policy // Official Journal of the European Union. – L 435, 06.12.2021.

8. Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) resmi web-sayti. – https://www.tarsim.gov.tr

9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi “Oʻzbekiston — 2030” strategiyasi toʻgʻrisidagi PF-158-son Farmoni // lex.uz

10. Vahobov A.V., Malikov T.S. Moliya: umumdavlat moliyasi. – T.: Iqtisod-Moliya, 2019.

You may also like...

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan