INVESTITSIYA LOYIHALARI QIYMATI VA MUDDATI MONITORINGINI O’ZLASHTIRILGAN QIYMAT USULI ASOSIDA TAKOMILLASHTIRISH
Isamitdinova Ra’no Rahimjanovna
O’zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi
huzuridagi Biznes va tadbirkorlik oliy maktabi
“Loyiha boshqaruvi” yo’nalishi magistranti
E-mail: r.isamitdinova@yandex.ru
ORCID: 0009-0002-0861-9812
Togayev Salim Sobirovich
“Bank hisobi va auditi” kafedrasi dotsenti, PhD
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
ORCID: 0000-0002-3170-9181
Annotatsiya.Maqolada investitsiya loyihalari ijrosini monitoring qilishda an’anaviy “reja–fakt” byudjet nazoratining cheklovlari asoslanib, o’zlashtirilgan qiymatni boshqarish (earned value management, EVM) metodikasini buxgalteriya hisobi ma’lumotlari bilan integratsiyalash yo’nalishlari ishlab chiqilgan. Shartli 1 200,0 mln so’mlik axborot-raqamlashtirish loyihasi misolida 6-oy yakuniga ko’ra an’anaviy yondashuvdagi 30,0 mln so’mlik byudjet “tejami” haqidagi xulosa aslida 80,0 mln so’mlik byudjetdan ortiqcha sarf (CV = –80,0; CPI = 0,871) va 1,02 oylik muddat kechikishi (SPI = 0,831; SV(t) = –1,02 oy) ekanligi ko’rsatildi. Yakuniy qiymat prognozi (EAC) 1 280,0–1 532,1 mln so’m oralig’ida baholandi. Milliy amaliyotda EVM joriy etishdagi uchta to’siq aniqlanib, ish paketlari kesimida xarajatlarni kodlash, o’zlashtirilgan qiymatni o’lchashning diskret qoidalari va avans to’lovlarini hisobga olish tartibi bo’yicha takliflar ishlab chiqildi.
Kalit so’zlar:loyiha boshqaruvi, investitsiya loyihalari monitoringi, o’zlashtirilgan qiymat (EVM), byudjet nazorati, CPI va SPI indekslari, o’zlashtirilgan jadval (Earned Schedule), yakuniy qiymatni prognozlash.
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МОНИТОРИНГА СТОИМОСТИ И СРОКОВ ИНВЕСТИЦИОННЫХ ПРОЕКТОВ НА ОСНОВЕ МЕТОДА ОСВОЕННОГО ОБЪЕМА (EVM)
Исамитдинова Рано Рахимжановна
магистрант направления
«Управление проектами» Высшей школы
бизнеса и предпринимательства
при Кабинете Министров Республики Узбекистан
E-mail: r.isamitdinova@yandex.ru
ORCID: 0009-0002-0861-9812
Тогаев Салим Собирович
доцент кафедры
«Банковский учет и аудит»
Ташкентский государственный
экономический университет, PhD
E–mail: sts–bank@bk.ru
ORCID: 0000-0002-3170-9181
Аннотация.В статье обоснованы ограничения традиционного бюджетного контроля «план–факт» при мониторинге инвестиционных проектов и предложены направления интеграции метода освоенного объема (earned value management, EVM) с данными бухгалтерского учета. На примере условного информационно-цифрового проекта стоимостью 1 200,0 млн сумов показано, что по итогам 6-го месяца вывод об «экономии» бюджета в 30,0 млн сумов при традиционном подходе в действительности означает перерасход 80,0 млн сумов (CV = –80,0; CPI = 0,871) и отставание от графика на 1,02 месяца (SPI = 0,831; SV(t) = –1,02 мес.). Прогноз стоимости по завершении (EAC) оценен в диапазоне 1 280,0–1 532,1 млн сумов. Выявлены три барьера внедрения EVM в национальной практике и разработаны предложения по кодированию затрат в разрезе пакетов работ, дискретным правилам измерения освоенного объема и учету авансовых платежей.
Ключевые слова:управление проектами, мониторинг инвестиционных проектов, метод освоенного объема (EVM), контроль бюджета, индексы CPI и SPI, освоенный график (Earned Schedule), прогнозирование стоимости по завершении.
IMPROVING COST AND SCHEDULE MONITORING OF INVESTMENT PROJECTS BASED ON THE EARNED VALUE MANAGEMENT (EVM) METHOD
Isamitdinova Ra’no Rahimjanovna
Master’s student
Higher School of Business and
Entrepreneurship under the Cabinet of
Ministers of the Republic of Uzbekistan
E-mail: r.isamitdinova@yandex.ru
ORCID: 0009-0002-0861-9812
Togayev Salim Sobirovich
Associate Professor
Department of Banking Accounting
and Audit,PhD.
Tashkent State the University of Economics
E-mail: sts-bank@bk.ru
ORCID: 0000-0002-3170-9181
Abstract.The article substantiates the limitations of traditional plan-versus-actual budget control in monitoring investment projects and proposes directions for integrating earned value management (EVM) with accounting data. Using a hypothetical digitalization project with a budget of UZS 1,200.0 million, the paper shows that a traditional conclusion of a UZS 30.0 million budget “saving” at month six actually corresponds to a UZS 80.0 million cost overrun (CV = –80.0; CPI = 0.871) and a 1.02-month schedule delay (SPI = 0.831; SV(t) = –1.02 months). The estimate at completion (EAC) ranges from UZS 1,280.0 million to UZS 1,532.1 million. Three barriers to EVM adoption in national practice are identified, and proposals are developed on cost coding by work package, discrete earned value measurement rules, and the treatment of advance payments.
Keywords: project management, investment project monitoring, earned value management (EVM), cost control, CPI and SPI, earned schedule, estimate at completion.
https://doi.org/10.5281/zenodo.23482432
Foydalanilgan adabiyotlar
1. O’zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi “«O’zbekiston – 2030» strategiyasi to’g’risida”gi PF-158-son Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi, 12.09.2023-y., 06/23/158/0694-son.
2. O’zbekiston Respublikasining 2019-yil 25-dekabrdagi O’RQ-598-son “Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to’g’risida”gi Qonuni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.
3. Sulliyev B., Rahimov M. Investitsiya loyihalarini boshqarishda xalqaro standartlarni qo’llash istiqbollari // Biznes-Ekspert ilmiy-amaliy jurnali. – Toshkent, 2024. – № 4. – B. 45–51.
4. Anbari F.T. Earned Value Project Management Method and Extensions // Project Management Journal. – 2003. – Vol. 34, No. 4. – Pp. 12–23.
5. ANSI/EIA-748. Earned Value Management Systems. – Arlington, VA: Electronic Industries Alliance / SAE International.
6. Fleming Q.W., Koppelman J.M. Earned Value Project Management. – 4th Edition. – Newtown Square, PA: Project Management Institute, 2016. – 242 p.
7. Humphreys G.C. Project Management Using Earned Value. – 4th Edition. – Orange, CA: Humphreys & Associates, 2018. – 610 p.
8. ISO 21508:2018. Earned value management in project and programme management. – Geneva: International Organization for Standardization, 2018. – 32 p.
9. Kerzner H. Project Management: A Systems Approach to Planning, Scheduling, and Controlling. – 13th Edition. – Hoboken, NJ: John Wiley & Sons, 2022. – 848 p.
10. Project Management Institute. A Guide to the Project Management Body of Knowledge (PMBOK® Guide) – Eighth Edition. – Newtown Square, PA: PMI, 2025.
11. Project Management Institute. The Standard for Earned Value Management (ANSI/PMI 19-006-2019). – Newtown Square, PA: PMI Publications, 2019. – 169 p.
12. Project Management Institute. Pulse of the Profession tahliliy hisobotlari. – URL: https://www.pmi.org
13. ISO/TC 258 Project, programme and portfolio management. – URL: https://www.iso.org
14. Earned Schedule xalqaro ilmiy-metodik portali (W. Lipke metodologiyasi va kalkulyatorlari). – URL: https://www.earnedschedule.com
15. O’zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: https://lex.uz