NAMANGAN VILOYATIDA XORIJIY INVESTITSIYALARNI JALB ETISH MEXANIZMLARINI TAKOMILLASHTIRISH
Mirzaaxmedov Xamidullo Saydamatovich
University of business and science
o‘quv ishlari bo‘yicha prorektor
geografiya fanlari nomzoi, dotsent
E-mail: mirxamid@list.ru.
ORCID:0009-0002-7764-6830
Annotatsiya. Maqolada Namangan viloyatida xorijiy investitsiyalarni jalb etish mexanizmlarini takomillashtirish masalalari 2020-2025 yillarning yillik statistik ma’lumotlari asosida o‘rganiladi. Rasmiy statistika asosida dinamik, tarkibiy va hududlararo qiyosiy tahlil usullari qo‘llanildi. Nominal hajmlar nisbatidan hisoblangan o‘zgarishlar rasmiy o‘sish sur’atlaridan ajratildi, xorijiy investitsiyalar va kreditlarning birlashtirilgan toifasi esa to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar bilan tenglashtirilmadi. Investitsiya hajmi, manbasi va loyiha natijasini bog‘lovchi monitoring yondashuvi taklif etildi. Uning amaliy ahamiyati loyihalarni moliyaviy tayyorlash, infratuzilma cheklovlarini aniqlash va jalb qilingan kapitalni mahalliy qo‘shilgan qiymat bilan bog‘lashda namoyon bo‘ladi. Tadqiqot tavsifiy xususiyatga ega bo‘lib, investitsiyalarning iqtisodiy o‘sishga sababiy ta’siri alohida ekonometrik tekshiruvni talab qiladi.
Kalit so‘zlar: Namangan viloyati, xorijiy investitsiyalar, asosiy kapital, moliyalashtirish manbalari, hududiy rivojlanish, investitsiya mexanizmi, aholi jon boshiga investitsiyalar, monitoring.
СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕХАНИЗМОВ ПРИВЛЕЧЕНИЯ ИНОСТРАННЫХ ИНВЕСТИЦИЙ В НАМАНГАНСКОЙ ОБЛАСТИ
Мирзаахмедов Хамидулло Сайдаматович
проректор по учебной работе
University of Business and Science
кандидат географических наук, доцент
E-mail: mirxamid@list.ru
ORCID: 0009-0002-7764-6830
Аннотация. В статье рассматриваются вопросы совершенствования механизмов привлечения иностранных инвестиций в Наманганской области на основе ежегодных статистических данных за 2020–2025 годы. На основе официальной статистики применены методы динамического, структурного и межтерриториального сравнительного анализа. Изменения, рассчитанные как отношения номинальных объёмов, разграничены с официальными темпами роста, а объединённая категория иностранных инвестиций и кредитов не отождествляется с прямыми иностранными инвестициями. Предложен подход к мониторингу, связывающий объём инвестиций, источники финансирования и результаты проектов. Его практическая значимость проявляется в финансовой подготовке проектов, выявлении инфраструктурных ограничений и обеспечении связи привлечённого капитала с созданием местной добавленной стоимости. Исследование носит описательный характер; оценка причинно-следственного влияния инвестиций на экономический рост требует отдельной эконометрической проверки.
Ключевые слова: Наманганская область, иностранные инвестиции, основной капитал, источники финансирования, территориальное развитие, инвестиционный механизм, инвестиции на душу населения, мониторинг.
IMPROVING MECHANISMS FOR ATTRACTING FOREIGN INVESTMENT IN NAMANGAN REGION
Mirzaaxmedov Xamidullo Saydamatovich
Vice-Rector for Academic Affairs
University of Business and Science
Candidate of Geographical Sciences
Associate Professor
E-mail: mirxamid@list.ru
ORCID: 0009-0002-7764-6830
Abstract. This article examines ways to improve mechanisms for attracting foreign investment in Namangan Region using annual statistical data for 2020–2025. Dynamic, structural, and interterritorial comparative analyses were conducted using official statistics. Changes calculated from ratios of nominal investment volumes were distinguished from official growth rates, while the combined category of foreign investment and loans was not equated with foreign direct investment. A monitoring approach linking investment volumes, funding sources, and project outcomes is proposed. Its practical relevance lies in preparing projects for financing, identifying infrastructure constraints, and linking attracted capital to local value creation. The study is descriptive; assessing the causal impact of investment on economic growth requires a separate econometric analysis.
Keywords: Namangan Region, foreign investment, fixed capital, funding sources, regional development, investment mechanism, investment per capita, monitoring.
https://doi.org/10.5281/zenodo.23273790
Foydalanilgan adabiyotlar
1. Namangan viloyati statistika boshqarmasi. Asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalar yillik hajmi. https://namstat.uz/files/297/Investitsiya/4727/Asosiy-kapitalga-ozlashtirilgan-investitsiyalar-yillik-hajmmlrdso-m.pdf?preview=1
2. Namangan viloyati statistika boshqarmasi. Moliyalashtirish manbalari bo‘yicha asosiy kapitalga investitsiyalar tarkibi https://namstat.uz/files/297/Investitsiya/4728/Moliyalashtirishmanbalari.pdf?preview=1
3. Namangan viloyati statistika boshqarmasi. Aholi jon boshiga asosiy kapitalga o‘zlashtirilgan investitsiyalar. https://namstat.uz/files/297/Investitsiya/4719/Asosiy-kapitalga-ozlashtirilgan-investitsiyalar–aholi-jon-boshiga.pdf?preview=1
4. Namangan viloyati statistika boshqarmasi. Namangan viloyatining makroiqtisodiy ko‘rsatkichlari. https://namstat.uz/files/309/Makroiqtisodiy/4674/Makroiqtisodiy-ko-rsatkichlar-.pdf?preview=1
5. OECD. FDI Qualities Policy Toolkit. Paris: OECD Publishing, 2022. https://doi.org/10.1787/7ba74100-en
6. UNCTAD. World Investment Report 2025: International investment in the digital economy. Geneva, 2025. https://unctad.org/publication/world-investment-report-2025
7. O‘zbekiston Respublikasi. Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida. 25.12.2019-yildagi O‘RQ–598-son Qonun. https://lex.uz/docs/-4664142