O‘ZBEKISTONDA ISLOMIY MOLIYA ASOSIDA INVESTITSIYA FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISH YO‘NALISHLARI

Shaislamova Nargiza Kabilovna

baholash ishi, investitsiya va

 sug’urta kafedrasi dotsenti, PhD,

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

E-mail: shaislamovan2002@gmail.com

ORCID: 0000-0002-7686-8995

Zohidova Ruxsora Komiljon qizi

tayanch doktorant

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

E-mail: r.zohidova@tsue.uz

ORCID:0009-0004-1331-2246

Annotatsiya. Mazkur maqolada O‘zbekiston Respublikasida islomiy moliya instrumentlari asosida investitsiya faoliyatini rivojlantirishning institutsional-huquqiy asoslari tadqiq etilgan, ularni joriy etish bo‘yicha mintaqaviy tajriba tahlil qilingan hamda rivojlanishning ustuvor yo‘nalishlari aniqlangan. Tadqiqotning axborot bazasini O‘zbekistonda islom bankchiligi tizimini joriy etish bo‘yicha 2026-yilda qabul qilingan qonun normalari, O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki va xalqaro tashkilotlarning ochiq ma’lumotlari, shuningdek, Markaziy Osiyo mamlakatlarining islomiy moliya sohasidagi amaliy tajribasi tashkil etgan.

Tadqiqotda qiyosiy tahlil va ekspert baholash usullaridan foydalanilgan holda O‘zbekistonning mintaqadagi boshqa mamlakatlarga nisbatan islomiy moliyani rivojlantirishga institutsional tayyorgarlik darajasi baholangan. Investitsiya faoliyatining istiqbolli yo‘nalishlari institutsional tayyorgarlik darajasi va ular bilan bog‘liq risk mezonlari asosida tizimlashtirilgan, shuningdek, eng qisqa muddatlarda amaliy natija berishi mumkin bo‘lgan moliyaviy instrumentlar aniqlangan.

Tadqiqot natijalari asosida kichik biznes subyektlarini islomiy mikromoliyalashtirish va murobaha instrumentlari orqali moliyalashtirish mexanizmlarini takomillashtirish, shuningdek, islomiy bank darchalari orqali lizing operatsiyalarini rivojlantirish bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan. Tadqiqot natijasida suveren va korporativ sukuklar investitsiya resurslarini jalb qilish hamda milliy kapital bozorini rivojlantirishda katta strategik salohiyatga ega ekanligi aniqlangan. Shu bilan birga, mazkur salohiyatni ro‘yobga chiqarish tegishli qonunchilik bazasini shakllantirish, kapital bozori faoliyatini va islomiy qimmatli qog‘ozlar emissiyasini tartibga soluvchi normativ-huquqiy hujjatlarni qabul qilish bilan bevosita bog‘liqligi asoslangan.

Kalit so‘zlar: islomiy moliya, sukuk, takaful, murabaha, musharaka, mudaraba, ijara, islomiy bank oynalari, investitsiya, ikki tomonlama bank tizimi.

НАПРАВЛЕНИЯ РАЗВИТИЯ ИНВЕСТИЦИОННОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ НА ОСНОВЕ ИСЛАМСКОГО ФИНАНСИРОВАНИЯ В УЗБЕКИСТАНЕ

Шаисламова Наргиза Кабиловна

доцент кафедры оценочное дело,

 инвестиции и страхование, PhD,

Ташкентский государственный

экономический университет

E–mail: shaislamovan2002@gmail.com

ORCID: 0000-0002-7686-8995

Зохидова Рухсора Комилджон кизи

докторант

Ташкентского государственного

экономического университета

E–mail: r.zohidova@tsue.uz

ORCID:0009-0004-1331-2246

Аннотация. В статье исследуются институционально-правовые основы развития инвестиционной деятельности на основе инструментов исламского финансирования в Республике Узбекистан, анализируется региональный опыт их внедрения и определяются приоритетные направления дальнейшего развития. Информационную основу исследования составили положения принятого в 2026 году закона о внедрении исламского банкинга в Узбекистане, открытые данные Центрального банка Республики Узбекистан и международных организаций, а также практический опыт стран Центральной Азии в сфере исламских финансов.

В ходе исследования с применением методов сравнительного анализа и экспертной оценки определён уровень институциональной готовности Узбекистана к развитию исламского финансирования в сравнении с другими странами региона. Систематизированы перспективные направления инвестиционной деятельности с учётом степени их институциональной готовности и сопряжённых рисков, а также выявлены инструменты, внедрение которых способно обеспечить наиболее быстрый практический эффект.

По результатам исследования разработаны предложения по совершенствованию механизмов финансирования субъектов малого бизнеса посредством инструментов исламского микрофинансирования и мурабахи, а также развития лизинговых операций через исламские банковские окна. Установлено, что суверенные и корпоративные сукук обладают значительным стратегическим потенциалом для привлечения инвестиционных ресурсов и развития национального рынка капитала. Вместе с тем реализация данного потенциала непосредственно связана с формированием соответствующей законодательной базы и принятием нормативно-правовых актов, регулирующих рынок капитала и выпуск исламских ценных бумаг.

Ключевые слова: исламские финансы, сукук, такафул, мурабаха, мушарака, мудараба, иджара, окна исламского банкинга, инвестиции, дуальная банковская система.

DIRECTIONS FOR DEVELOPING INVESTMENT ACTIVITIES BASED ON ISLAMIC FINANCE IN UZBEKISTAN

Shaislamova Nargiza Kabilovna

associate professor of the

department of valuation, investment and insurance 

of Tashkent State University of Economics, PhD

E-mail: shaislamovan2002@gmail.com

ORCID: 0000-0002-7686-8995

Zohidova Ruxsora Komiljon qizi

basic doctoral student at

Tashkent State University of Economics

E-mail: r.zohidova@tsue.uz

ORCID:0009-0004-1331-2246

Abstract. This article examines the institutional and legal framework for the development of investment activities based on Islamic financial instruments in the Republic of Uzbekistan, analyses regional experience in their implementation, and identifies priority areas for further development. The research draws on the provisions of the 2026 law introducing Islamic banking in Uzbekistan, publicly available data from the Central Bank of the Republic of Uzbekistan and international organisations, and the practical experience of Central Asian countries in Islamic finance.

Using comparative analysis and expert assessment methods, the study evaluates Uzbekistan’s institutional readiness for the development of Islamic finance in comparison with other countries in the region. The study systematises potential investment areas by their level of institutional readiness and associated risks. Furthermore, the study identifies financial instruments whose implementation could generate the most immediate practical benefits.

Based on the research findings, recommendations are developed to improve financing mechanisms for small businesses through Islamic microfinance and Murabaha instruments, as well as to promote leasing operations through Islamic banking windows. The study establishes that sovereign and corporate Sukuk have significant strategic potential for attracting investment resources and developing the national capital market. However, the realisation of this potential is directly dependent on the establishment of an appropriate legislative framework and the adoption of regulatory acts governing the capital market and the issuance of Islamic securities.
Keywords: Islamic finance, sukuk, murabaha, takaful, musharaka, mudaraba ijara, Islamic banking windows, investment, dual banking system.

Shaislamova Nargiza Kabilovna, & Zohidova Ruxsora Komiljon qizi. (2026). O’ZBEKISTONDA ISLOMIY MOLIYA ASOSIDA INVESTITSIYA FAOLIYATINI RIVOJLANTIRISH YO’NALISHLARI. «Moliyaviy texnologiyalar» ilmiy elektron jurnali, 5(6), 141–151. https://doi.org/10.5281/zenodo.24238769

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. TIIF 2026: Uzbekistan’s $4 trillion Islamic finance opportunity. https://www.intellinews.com/tiif-2026-uzbekistan-s-4-trillion-islamic-finance-opportunity-449136/ 
  2. Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga Oʻzbekistonda islomiy bank faoliyatini joriy etishga qaratilgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida”gi 27.03.2026 yildagi O‘RQ-1126-son Qonuni.
  3. Central Bank sees Islamic finance as key to formalizing shadow economy // Kun.uz, 25.10.2025. https://kun.uz/en/news/2025/10/25/central-bank-sees-islamic-finance-as-key-to-formalizing-shadow-economy
  4. GCC backing and regulatory reforms driving Central Asia’s Islamic finance growth // https://www.arabnews.com/finance/gcc-backing-and-regulatory-reforms-driving-central-asias-islamic-finance-growth-2643148 
  5. Mannan, M. A. (1983). «Islamic Economics as Social Science: Some Methodological Issues», Journal of Research in Islamic Economics, 1(2), pp. 41-50.;
  6. Hasanuzzaman, S. M. (1984). «Definition of Islamic Economics», Journal of Research in Islamic Economics, 1(2), pp. 51-53.;
  7. Муxaммaдa Тaки Уcмaни «Ввeдeниe в иcлaмcкиe финaнcы». Published 2013 (2001). 8171012361 (ISBN13: 9785904491437) https://islommoliyasi.uz/uz/5680/;
  8. Chowdhury Shahed, A. Islamic Banking: History and Development // Financial Express / A. Chowdhury Shahed. – URL http://old.thefinancialexpress-bd.com/2015/03/31/86909.
  9. Karim N. Islamic microfinance: an emerging market niche / N. Karim, M. Tarazi, Z. Reilli.; H01PUBLIC10FocusNote149.pdf.;
  10. Abdullah, Z., & Susamto, A. A. (2019). The role of investment-based Islamic crowdfunding for halal MSMEs: evidence from Indonesia. AlIqtishad: JurnalIlmu Ekonomi Syariah (Journal of Islamic Economics), 11(2). https://doi.org/10.15408/aiq.v11i2.1362.;
  11. Holzhacker H. (2018). Uzbekistan Diagnostic paper: Assessing Progress and Challenges in Unlocking the Private Sector’s Potential and Developing a Sustainable Market Economy. (November). Retrieved from https://www.ebrd.com/documents/strategy-and-policycoordination/uzbekistandiagnostic-paper.pdf;
  12. Hussain, M., Shahmoradi, A., & Turk, R. (2016). An Overview of Islamic Finance. In Journal of International Commerce, Economics and Policy. https://doi.org/10.1142/S1793993316500034.
  13. Khan N. (2016). The Role of Finance in Economic Development. Ling Nan Journal of Banking, Finance and Economics, 6 (2016), 481–540. https://doi.org/10.1142/9789814733342_0011.
  14. Acтaнaкулoв O. Иcлoм мoлияcи acocлapи: тapaққиѐт бocқичлapи, иcтиқбoллapи. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar ilmiy elektron jurnali. № 5, sentyabr-oktyabr, 2021-yil.;
  15. Жумаев Н. ва бошқалар. Халқаро молия муносабатлари. Дарслик 2003– С. 59-67.; Туpcунoв A. Тижopaт бaнклapидa иcлoмий бaнк xизмaтлapини pивoжлaнтиpиш йўнaлишлapи. PhD илмий дapaжacини oлиш учун диcc. aвтopeфepaти. Тoшкeнт -2021 й. 59- б.;
  16. Зaйниддинoв P.X. Ўзбeкиcтoндa иcлoм мoлияcининг pивoжлaниши: тўcиқлap вa тaвcиялap. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar ilmiy elektron jurnali. 2/2022, mart-aprel (№ 00058).;
  17. Зapипoв, И. A. Иcлaмcкиe пpинципы финaнcиpoвaния. Экcпepтнoe oбcуждeниe в Accoциaции poccийcкиx бaнкoв / И. A. Зapипoв. – URL: http://arb.ru/b2b/discussion/islamskie_printsipy_ finansirovaniya-9834871;
  18. Xaйдapoв Ў. Pecпубликaмиз тижopaт бaнклapидa иcлoм мoлия тизимидaн фoйдaлaнишни тaкoмиллaштиpиш. // Иқтиcoд вa мoлия. 2022, 2(150).;
  19. Жўpaeв X. Инвecтиция тушунчacининг иқтиcoдий мaзмуни вa aҳaмияти // Иқтиcoд вa мoлия 2015, 8- сон.
  20. Иcxaкoв И.P. Oпepaциoннaя cтpуктуpa иcлaмcкoгo финaнcoвoгo инcтитутa, opиeн- тиpoвaннaя нa peaлизaцию дoлeвыx мeтoдoв // Aктуaльныe пpoблeмы экoнoмики и пpaвa. – 2014. – № 2(30). – С. 12-16.
  21. KPMG. Uzbekistan: Law introducing Islamic banking enacted (2026-yil 26-may). kpmg.com.
  22. Kinstellar. Uzbekistan introduces a legislative framework for Islamic banking (2026-yil aprel). kinstellar.com.
  23. SpecialEurasia. Uzbekistan Approves the Law on Islamic Finance (2026-yil 7-aprel). specialeurasia.com.
  24. Trend News Agency. Uzbekistan plans to issue sovereign Islamic bonds – Central Bank governor (2026). trend.az.
  25. Bernama. Uzbekistan Enhancing Islamic Finance Regulatory Framework With INCEIF University’s Assistance (2026-yil 17-iyun). bernama.com.
  26. AAOIFI. Shariah Standards va IFSB. Standards (xalqaro standartlar to‘plami). aaoifi.com, ifsb.org.

You may also like...

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan