QURILISH KORXONALARINING INVESTITSION SALOHIYATINI KOMPLEKS BAHOLASH METODOLOGIYASINI TAKOMILLASHTIRISH

Alijonov Jamshid Alijon o‘g‘li

Toshkent kimyo-texnologiya instituti (TKTI)

“Sanoat iqtisodiyoti” kafedrasi assistenti

 ORCID: 0009-0009-4651-2064

E-mail: alijonovjamshid69@gmail.com

Annotatsiya. Maqolada qurilish korxonalarining investitsion salohiyatini baholashning mavjud yondashuvlari tahlil qilingan va ularning cheklovlari aniqlangan. Mavjud usullar asosan moliyaviy ko‘rsatkichlarga tayanib, qurilish sohasining o‘ziga xos xususiyatlari (loyiha tsiklining uzoqligi, buyurtmalar portfeliga bog‘liqlik, davlat buyurtmalarining yuqori ulushi, texnika parkining muhimligi, mavsumiylik) yetarlicha hisobga olinmasligi asoslab berilgan. Muallif beshta blokdan iborat kompleks baholash metodologiyasini taklif etadi: moliyaviy barqarorlik, ishlab chiqarish-texnik salohiyat, kadrlar va tashkiliy salohiyat, bozor va buyurtmalar portfeli, innovatsion-raqamli salohiyat hamda loyiha samaradorligi. Blok vaznlarini aniqlashda ierarxiyalar tahlili usuli (AHP), ko‘rsatkichlarni normallashtirishda min–maks usuli va risk koeffitsientini hisobga olgan integral indeks qo‘llanilgan. Metodologiyaning ishlashi uch shartli korxona misolida namoyish etilgan. Tadqiqot natijalari qurilish korxonalari rahbariyati, investorlar, tijorat banklari va tegishli davlat organlari tomonidan investitsiya qarorlarini asoslashda qo‘llanilishi mumkin.

Kalit so‘zlar. Investitsion salohiyat, qurilish korxonalari, kompleks baholash, integral indeks, ierarxiyalar tahlili usuli (AHP), risk koeffitsienti, investitsion jozibadorlik, loyiha samaradorligi.

СОВЕРШЕНСТВОВАНИЕ МЕТОДОЛОГИИ КОМПЛЕКСНОЙ ОЦЕНКИ ИНВЕСТИЦИОННОГО ПОТЕНЦИАЛА СТРОИТЕЛЬНЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ

Алижонов Жамшид Алижон угли

Ташкентский химико-технологический институт (ТХТИ)

Ассистент кафедры «Экономика промышленности»

ORCID: 0009-0009-4651-2064

 E-mail: alijonovjamshid69@gmail.com

Аннотация. В статье проанализированы существующие подходы к оценке инвестиционного потенциала строительных предприятий и выявлены их ограничения. Предложена методика комплексной оценки, включающая пять блоков показателей (финансовая устойчивость, производственно-технический, кадровый и организационный потенциал, рыночная позиция и портфель заказов, инновационно-цифровой потенциал, эффективность проектов), веса блоков определяются методом анализа иерархий, а итоговый интегральный индекс корректируется на риск. Работоспособность методики показана на условном примере трёх предприятий.

Ключевые слова. инвестиционный потенциал, строительные предприятия, комплексная оценка, интегральный индекс, метод анализа иерархий, инвестиционная привлекательность.

IMPROVING THE METHODOLOGY FOR COMPREHENSIVE ASSESSMENT OF THE INVESTMENT POTENTIAL OF CONSTRUCTION ENTERPRISES

Alijonov Jamshid Alijon ugli

 Tashkent Institute of Chemical Technology (TICT)

Assistant, Department of Industrial Economics

ORCID: 0009-0009-4651-2064

E-mail: alijonovjamshid69@gmail.com

Abstract. The article examines existing approaches to assessing the investment potential of construction enterprises and identifies their limitations. A comprehensive assessment methodology is proposed, comprising five blocks of indicators: financial stability, production and technical capacity, human resources and organizational capability, market position and order backlog, innovation and digital capability, and project efficiency. Block weights are determined using the Analytic Hierarchy Process, and the integral index is adjusted for risk. The methodology is illustrated using a conditional example of three enterprises.

Keywords: investment potential, construction enterprises, comprehensive assessment, integral index, Analytic Hierarchy Process, investment attractiveness, project efficiency.

https://doi.org/10.5281/zenodo.23482043

Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati

  1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son Farmoni «2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida». — Toshkent: lex.uz.
  2. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 25-dekabrdagi O‘RQ-598-son Qonuni «Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to‘g‘risida». — Toshkent: lex.uz.
  3. Brealey R.A., Myers S.C., Allen F. Principles of Corporate Finance. — New York: McGraw-Hill Education, 2020 (13th ed.).
  4. Damodaran A. Investment Valuation: Tools and Techniques for Determining the Value of Any Asset. — Hoboken: Wiley, 2012 (3rd ed.).
  5. Виленский П.Л., Лившиц В.Н., Смоляк С.А. Оценка эффективности инвестиционных проектов: теория и практика. — М.: Дело, 2008.
  6. Ковалев В.В. Методы оценки инвестиционных проектов. — М.: Финансы и статистика, 2003.
  7. Altman E.I. Financial ratios, discriminant analysis and the prediction of corporate bankruptcy // The Journal of Finance. — 1968. — Vol. 23, No. 4. — P. 589–609.
  8. Kaplan R.S., Norton D.P. The balanced scorecard: measures that drive performance // Harvard Business Review. — 1992. — Vol. 70, No. 1. — P. 71–79.
  9. Saaty T.L. The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. — New York: McGraw-Hill, 1980.
  10. Hwang C.L., Yoon K. Multiple Attribute Decision Making: Methods and Applications. — Berlin: Springer-Verlag, 1981.
  11. Методические рекомендации по оценке эффективности инвестиционных проектов (вторая редакция). — М.: Экономика, 2000.

You may also like...

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan