KREDIT RISKI

Rustamov Maqsud Suvonqulovich

iqtisodiyot fanlari doktori, professor

bank ishi kafedrasi mudiri

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

Nоrmаtоv Muslimbеk Nо’rbо’tа о’g‘li

moliya fakulteti MMT-72 guruh talabasi,

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti

E-mail: muslimbeknormatov2005@gmail.com

Аnnоtаtsiyа. Ushbu maqolada tijorat banklari faoliyatida kredit riskining mohiyati, tasnifi, yuzaga kelish sabablari hamda uni baholash usullari kompleks tarzda o‘rganilgan. Kredit riskining asosiy turlari ko‘rib chiqilib, unga ta’sir etuvchi makroiqtisodiy va mikroiqtisodiy omillar tahlil qilingan. Amaliy qism sifatida to‘liq ehtimollik formulasi va Bayes formulasidan foydalanib, kreditning qaytarilmaslik ehtimoli miqdoriy jihatdan hisoblab ko‘rsatilgan — xususan, davlat tashkilotlari, banklar va yuridik shaxslar tomonidan kreditni qaytarmaslik ehtimollari aniqlangаn. Kredit riskini o‘lchashda giring koeffitsiyentining roli va uning moliyaviy barqarorlikka ta’siri yoritilgan. Bundan tashqari, kredit riskini tahlil qilishda moliyaviy hisobot ko‘rsatkichlari — rentabellik, likvidlik, moliyaviy liveridj va foizlar qoplamasi koeffitsiyentlari — asosiy vositalar sifatida ko‘rib chiqilgan. Maqola bank amaliyotida kredit riskini aniqlash, baholash va boshqarish tizimini takomillashtirishga xizmat qiladi.

Kalit so‘zlar: moliyaviy risk, kredit riski, to‘liq ehtimollik formulasi, Bayes formulasi, giring koeffitsiyenti, foizlar qoplamasi, moliyaviy tahlil, likvidlik, tijorat banki.

КРЕДИТНЫЙ РИСК

Рустамов Максуд Сувонкулович

д.э.н., профессор

заведующий кафедрой банковское дело

Ташкентского государственного

 экономического университета

Норматов Муслимбек Нурбута угли

студент группы ММТ-72

 факультета «Финансы»

Ташкентского государственного

 экономического университета

Email: muslimbeknormatov2005@gmail.com

Аннотация. В данной статье всесторонне исследуются природа, классификация и причины кредитного риска в деятельности коммерческих банков, а также методы его оценки. Рассматриваются основные виды кредитного риска и анализируются макроэкономические и микроэкономические факторы, влияющие на него. В качестве практической части количественно рассчитывается вероятность невозврата кредита с использованием формулы полной вероятности и формулы Байеса – в частности, определяются вероятности невозврата кредита государственными организациями, банками и юридическими лицами. Подчеркивается роль ключевого коэффициента в измерении кредитного риска и его влияние на финансовую стабильность. Кроме того, в качестве основных инструментов анализа кредитного риска рассматриваются показатели финансовой отчетности – рентабельность, ликвидность, финансовый рычаг и коэффициент покрытия процентных платежей. Статья служит для совершенствования системы выявления, оценки и управления кредитным риском в банковской практике.

Ключевые слова: финансовый риск, кредитный риск, формула полной вероятности, формула Байеса, взвешенный коэффициент, покрытие процентных платежей, финансовый анализ, ликвидность, коммерческий банк.

CREDIT RISK

Rustamov Maksud Suvonqulovich

Prof., D.Sc. in Economics

Head of the «Banking» Department

Tashkent State University of Economics

Normatov Muslimbek Norbuta ugli

Student of group MMT-72,

 Faculty of Finance

Tashkent State University of Economics

E-mail: muslimbeknormatov2005@gmail.com

Abstract. This article comprehensively studies the nature, classification, causes of credit risk in the activities of commercial banks, and methods for its assessment. The main types of credit risk are considered, and the macroeconomic and microeconomic factors affecting it are analyzed. As a practical part, the probability of non-repayment of a loan is calculated quantitatively using the full probability formula and the Bayes formula – in particular, the probabilities of non-repayment of a loan by state organizations, banks and legal entities are determined. The role of the key coefficient in measuring credit risk and its impact on financial stability are highlighted. In addition, financial reporting indicators – profitability, liquidity, financial leverage and interest coverage ratios – are considered as the main tools in analyzing credit risk. The article serves to improve the system for identifying, assessing and managing credit risk in banking practice.

Key words: financial risk, credit risk, full probability formula, Bayes formula, weighted coefficient, interest coverage, financial analysis, liquidity, commercial bank.

Foydalanilgan adabiyotlar

  1. Vahobov A.V., Mallaboyev N.M. “Pul, kredit va banklar”-Toshkent: Sharq nashriyoti, 2020
  2. Moliyaviy risklar nazariyasi: O`quv qo‘llanma / Sh.Q.Fozilchayev, N.G`.Xidirov; O`zbekiston Respublikasi Oliy va o`rta maxsus ta`lim vazirligi. – T.: “Iqtisod-Moliya”, 2019. -240 b.
  3. https://www.imv.uz/ O`zbekiston Respublikasi iqtisodiyot va moliya vazirligi rasmiy sayti. (Muallif ishlanmasi)
  4. cbu.uz ma`lumotlari (Muallif ishlanmasi)
  5. “Kreditlar o‘sishining muammolari va istiqbollari”, “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar” ilmiy elektron jurnali. № 6, noyabr-dekabr, 2021 yil, Rustamov M. S.

You may also like...

Fikr bildirish

Email manzilingiz chop etilmaydi. Majburiy bandlar * bilan belgilangan