XUSUSIY TIBBIYOT TASHKILOTLARIDA XARAJATLAR BUXGALTЕRIYA HISOBINI TAKOMILLASHTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI
Primkulova Zilola Abrorovna
Mustaqil tadqiqotchi
Email: zilolaprimkulova@gmail.com
Annotatsiya: Mazkur maqolada xususiy tibbiyot tashkilotlarida xarajatlar buxgalteriya hisobini takomillashtirishning nazariy asoslari chuqur tahlil qilingan. Xizmatlar ko‘rsatish jarayonida yuzaga keladigan xarajatlarning iqtisodiy mazmuni, ularni tasniflash, baholash va buxgalteriya hisobida aks ettirishning nazariy yondashuvlari o‘rganilgan. Shuningdek, tibbiyot tashkilotlarida xarajatlar hisobini tashkil etishning o‘ziga xos jihatlari, boshqaruv hisobi bilan integratsiyasi hamda xalqaro moliyaviy hisobot standartlari talablariga mos ravishda takomillashtirish yo‘nalishlari yoritilgan. Tadqiqot natijasida xarajatlar hisobining shaffofligi va ishonchliligini oshirish, resurslardan samarali foydalanish hamda boshqaruv qarorlarini qabul qilish sifatini yaxshilashga qaratilgan ilmiy xulosalar va amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar: xususiy tibbiyot tashkiloti, xarajatlar, buxgalteriya hisobi, xarajatlar hisobi, boshqaruv hisobi, moliyaviy hisobot, tibbiy xizmatlar, IFRS, samaradorlik, resurslardan foydalanish.
ТЕОРЕТИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ УЛУЧШЕНИЯ УЧЕТА ЗАТРАТ В ЧАСТНЫХ МЕДИЦИНСКИХ ОРГАНИЗАЦИЯХ
Примкулова Зилола Аброровна
Независимый исследователь
Электронная почта: zilolaprimkulova@gmail.com
Аннотация: В данной статье исследованы теоретические основы совершенствования бухгалтерского учета затрат в частных медицинских организациях. Рассмотрены экономическая сущность затрат, их классификация, оценка и отражение в бухгалтерском учете с учетом специфики медицинской деятельности. Особое внимание уделено вопросам организации учета затрат, его интеграции с управленческим учетом и совершенствованию в соответствии с требованиями Международных стандартов финансовой отчетности (МСФО). По результатам исследования разработаны научные выводы и практические рекомендации, направленные на повышение прозрачности и достоверности учета затрат, эффективности использования ресурсов и качества управленческих решений.
Ключевые слова: частные медицинские организации, затраты, бухгалтерский учет, учет затрат, управленческий учет, финансовая отчетность, медицинские услуги, МСФО, эффективность, использование ресурсов.
THEORETICAL BASIS OF IMPROVING COST ACCOUNTING IN PRIVATE MEDICAL ORGANIZATIONS
Primkulova Zilola Abrorovna
Independent Researcher
Email:zilolaprimkulova@gmail.com
Abstract: This article explores the theoretical foundations for improving cost accounting in private healthcare organizations. It examines the economic nature of healthcare costs, their classification, measurement, and accounting treatment in accordance with the specific characteristics of medical services. Particular attention is given to the organization of cost accounting, its integration with management accounting, and its improvement in line with the requirements of International Financial Reporting Standards (IFRS). The study develops scientific conclusions and practical recommendations aimed at enhancing the transparency and reliability of cost accounting, improving resource efficiency, and supporting high-quality managerial decision-making in private healthcare organizations.
Keywords: private healthcare organizations, costs, accounting, cost accounting, management accounting, financial reporting, healthcare services, IFRS, efficiency, resource utilization, decision-making.
Foydalanilgan adabiyotlar
- World Health Organization. Global Health Expenditure Report 2024. Geneva: WHO, 2024.
- International Federation of Accountants (IFAC). International Good Practice Guidance: Costing and Cost Management in the Public Sector. New York: IFAC, 2024.
- IFRS Foundation. Issued IFRS Accounting Standards 2024. London: IFRS Foundation, 2024.
- OECD. Health at a Glance 2025: OECD Indicators. Paris: OECD Publishing, 2025.
- World Bank. Investing in Health Systems for Better Outcomes. Washington, DC: World Bank, 2024.
- Xasanov B.A. Boshqaruv hisobi. – Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2023.
- Dusmuratov R.D. Buxgalteriya hisobi nazariyasi. – Toshkent: Innovatsion rivojlanish nashriyoti, 2024.
- O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Sog‘liqni saqlash tizimini tubdan takomillashtirish va xususiy tibbiyot xizmatlarini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” normativ-huquqiy hujjatlari. – Toshkent, 2024.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. 2025–2030-yillarda sog‘liqni saqlash tizimini transformatsiya qilish strategiyasi. – Toshkent, 2025.