JAHON IQTISODIYOTIDA ISLOM MOLIYASI: ASOSIY TENDENSIYALAR VA RIVOJLANISH ISTIQBOLLARI
Zohidova Ruxsora Komiljon qizi
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
1-bosqich tayanch doktoranti
Email: r.zohidova@tsue.uz
ORCID:0009-0004-1331-2246
Annotatsiya. Ushbu maqolada islom moliyasining zamonaviy holati va kelajakdagi rivojlanish istiqbollari tahlil qilinadi. Shuningdek, ushbu tizimdagi sudxo‘rlik (ribo), spekulyatsiya(maysir) va noaniqlik(g‘arar)ning ta’qiqlanishi, tavakkalchiliklarni majburiy baham koʻrish hamda axloqiy investitsiyalar kabi islom moliyasining oʻziga xosligini belgilovchi asosiy tamoyillar koʻrib chiqiladi. Bugungi kundagi tendensiyalar, jumladan, islom bank sektorining oʻsishi, sukuk bozorining kengayishi, islomiy sugʻurta (takaful)ning rivojlanishi va raqamli texnologiyalarning taʼsiri koʻrsatib oʻtilgan. Islom moliyasining axloqiylik, inqirozlarga chidamlilik va ijtimoiy masʼuliyat kabi afzalliklari, shuningdek, xabardorlikning yetarli emasligi, cheklangan infratuzilma hamda regulyatorlik toʻsiqlari kabi muammolari ajratib koʻrsatilgan. Bundan tashqari, islom moliyasini rivojlantirish istiqbollari, jumladan, geografik kengayish, moliyaviy innovatsiyalar, «yashil» mahsulotlarni yaratish va xalqaro hamkorlik masalalari ham muhokama qilinadi.
Kalit so’zlar: islom moliyasi, sha’riat tamoyillari, barqaror moliyalashtirish, ri, AAOIFI, IFSB, xalqaro hamkorlik.
ИСЛАМСКИЕ ФИНАНСЫ В МИРОВОЙ ЭКОНОМИКЕ: КЛЮЧЕВЫЕ ТЕНДЕНЦИИ И ПЕРСПЕКТИВЫ РАЗВИТИЯ
Зохидова Рухсора Комилжон кизи
Ташкентский государственный экономический университет
Докторант базовой докторантуры 1-го курса
E-mail: r.zohidova@tsue.uz
ORCID: 0009-0004-1331-2246
Аннотация. В данной статье анализируются современное состояние и перспективы будущего развития исламских финансов. Также рассматриваются ключевые принципы, определяющие уникальность этой системы, такие как запрет на ростовщичество (риба) и спекуляцию (гарар), обязательное распределение рисков и этическое инвестирование. Обозначены текущие тенденции, включая рост исламского банковского сектора, расширение рынка сукук, развитие исламского страхования (такафул) и влияние цифровых технологий. Выделены такие преимущества исламских финансов, как этичность, устойчивость к кризисам и социальная ответственность, а также существующие проблемы, среди которых недостаточная осведомленность, ограниченная инфраструктура и регуляторные барьеры. Кроме того, обсуждаются перспективы развития исламских финансов, включая географическую экспансию, финансовые инновации, создание «зеленых» продуктов и международное сотрудничество.
Ключевые слова: исламские финансы, принципы шариата, устойчивое финансирование, AAOIFI, IFSB, международное сотрудничество.
ISLAMIC FINANCE IN THE GLOBAL ECONOMY: MAIN TRENDS AND DEVELOPMENT PROSPECTS
Zohidova Ruxsora Komiljon qizi
Tashkent State University of Economics
First-year PhD student
E-mail: r.zohidova@tsue.uz
ORCID: 0009-0004-1331-2246
Abstract. This article analyzes the current state and future development prospects of Islamic finance. It explores the core principles defining the uniqueness of this system, such as the prohibition of usury (riba) and speculation (gharar), mandatory risk-sharing, and ethical investing. Current trends are highlighted, including the growth of the Islamic banking sector, the expansion of the sukuk market, the development of Islamic insurance (takaful), and the impact of digital technologies. The advantages of Islamic finance, such as ethical standards, crisis resilience, and social responsibility, are identified alongside challenges like lack of awareness, limited infrastructure, and regulatory barriers. Furthermore, the development prospects of Islamic finance are discussed, focusing on geographical expansion, financial innovations, the creation of green products, and international cooperation.
Keywords: Islamic finance, Shariah principles, sustainable financing, AAOIFI, IFSB, international cooperation.
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
1. Usmonov A. A. Islomiy moliya: nazariya va amaliyot. Toshkent, Iqtisodiyot nashriyoti, 2020. 256 b.
2. Ayub M. Understanding Islamic Finance. Chichester, John Wiley and Sons, 2007. 512 p.
3. Iqbol Z., Mirakhor A. An Introduction to Islamic Finance: Theory and Practice. Singapore, Wiley Finance, 2011. 400 p.
4. Хан М. Ф., Бхатти М. И. Исламские финансы: принципы и практика. Москва, Юрайт, 2019. 368 с.
5. AAOIFI. Shari’ah Standards. Manama, Accounting and Auditing Organization for Islamic Financial Institutions, 2021. 1200 p.
6. Saaty T. L. The Analytic Hierarchy Process. New York, McGraw-Hill, 1980. 287 p.
7. Obaidullah M. Islamic Financial Services. Jeddah, Islamic Economics Research Center, 2005. 300 p.
8. Арипов Н. Маркетинг в банках исламского принципа финансирования//Актуальные вопросы современной экономики. 2023.- №1. С. 229-235
9. Исаева Е.А. Исламский банкинг: основные правила и принципы, перспективы развития в современных условиях // Финансовые рынки и банки. – 2023. – №6. – С. 140-146.
10. ICD–LSEG Islamic Finance Development Report 2025 — 50 Years of Exponential Growth