KO‘P O’ZGARUVCHILI REGRESSIYA MODELI ASOSIDA IQTISODIY KO‘RSATGICHLARNING O‘ZARO BOG‘LIQLIGINI EXCEL DASTURI YORDAMIDA TAHLIL QILISH
Maxmasaidova Muslima Ubaydulla qizi
magistrant
Mirzo Ulug‘bek nomidagi
O‘zbekiston Milliy universiteti
E-mail: maxmasaidova97m@gmail.com
Annotatsiya. Mazkur maqolada ko‘p o’zgaruvchili regressiya modeli yordamida iqtisodiy ko‘rsatgichlar o‘rtasidagi bog‘liqlik darajasini EXCEL dasturi yordamida tahlil qilish bosqichlari yoritib berildi. Model parametrlarining ahamiyatliligi t-statistika, p-value va F-statistika yordamida baholanadi. Bu esa regressiya modelining iqtisodiy jarayonlarni tushuntirish va prognozlashdagi samaradorligini tasdiqlaydi. Tadqiqot natijalari iqtisodiy tahlilini tushunish va prognozlash imkonini beradi.
Kalit so‘zlar: EXCEL, ko‘p o’zgaruvchili regressiya modeli, determinatsiya koeffitsienti, korrelyatsiya koeffisenti, dispersiya tahlili, F-statistika, t-statistika, p-qiymat, statistik ahamiyatlilik, standart xatolik.
АНАЛИЗ ВЗАИМОСВЯЗИ ЭКОНОМИЧЕСКИХ ПОКАЗАТЕЛЕЙ НА ОСНОВЕ МНОГОФАКТОРНОЙ РЕГРЕССИОННОЙ МОДЕЛИ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ПРОГРАММЫ EXCEL
Махмасаидова Муслима Убайдулла кизи
магистрант
Национальный университет
Узбекистана имени Мирзо Улугбека
E-mail: maxmasaidova97m@gmail.com
Аннотация. В данной статье рассматриваются этапы анализа степени взаимосвязи между экономическими показателями с использованием многофакторной регрессионной модели в программе Excel. Статистическая значимость параметров модели оценивается с помощью t-статистики, p-значения и F-статистики. Это позволяет оценить эффективность регрессионной модели при объяснении экономических процессов и прогнозировании. Результаты исследования способствуют более глубокому пониманию экономического анализа и позволяют осуществлять прогнозирование экономических показателей.
Ключевые слова: Excel, многофакторная регрессионная модель, коэффициент детерминации, коэффициент корреляции, дисперсионный анализ, F-статистика, t-статистика, p-значение, статистическая значимость, стандартная ошибка.
ANALYZING THE RELATIONSHIPS BETWEEN ECONOMIC INDICATORS USING A MULTIPLE REGRESSION MODEL IN MICROSOFT EXCEL
Maxmasaidova MuslimaUbaydulla kizi
Master’s Student
National University of
Uzbekistan named after Mirzo Ulugbek
E-mail: maxmasaidova97m@gmail.com
Abstract.This article presents the stages of analyzing the relationships between economic indicators using a multiple regression model in Microsoft Excel. The statistical significance of the model parameters is assessed using the t-statistic, p-value, and F-statistic. These statistical measures help evaluate the effectiveness of the regression model in explaining economic processes and making forecasts. The findings contribute to a better understanding of economic analysis and support the forecasting of economic indicators.
Keywords: Excel, multiple regression model, coefficient of determination, correlation coefficient, analysis of variance (ANOVA), F-statistic, t-statistic, p-value, statistical significance, standard error.
https://doi.org/10.5281/zenodo.23319470
Foydalanilgan adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Statistika agentligi. Rasmiy statistik ma’lumotlar: milliy hisoblar, aholi jon boshiga YAIM, bozor xizmatlari va sanoat ishlab chiqarishi ko‘rsatkichlari (2015–2024).
2. Wooldridge, J. M. Introductory Econometrics: A Modern Approach. 7th ed. Cengage Learning, 2020. — Regressiya modelidagi qoldiqlar va xatolar kvadratlari yig‘indisi (SSE) tushunchasi.
3. Winston, W. L. Microsoft Excel Data Analysis and Business Modeling. 5th ed. Microsoft Press, 2019.
4. Gujarati, D. N., Porter, D. C. Basic Econometrics. 5th ed. New York: McGraw-Hill/Irwin, 2009. — Determinatsiya koeffitsienti va uning tuzatilgan shakli bo‘yicha ekonometrik nazariy ma’lumotlar.
5. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Yillik hisobotlar va iqtisodiy sharhlar.
6. Stock, J. H., Watson, M. W. Introduction to Econometrics. 4th ed. Pearson, 2019.
7. Habibullayev, I. H., Utanov, B. Ekonometrika asoslari. Toshkent: Iqtisod-Moliya, 2018.
8. Montgomery, D. C., Peck, E. A., Vining, G. G. Introduction to Linear Regression Analysis. 6th ed. Wiley, 2021.
9. James, G., Witten, D., Hastie, T., Tibshirani, R. An Introduction to Statistical Learning: with Applications in R. 2nd ed. Springer, 2021. https://www.statlearning.com/
10. Microsoft Support. Load the Analysis ToolPak in Excel. https://support.microsoft.com/ (Excel dasturidagi Analysis ToolPak bo‘yicha rasmiy qo‘llanma;