O‘ZBEKISTON IQTISODIYOTIDA TO‘G‘RIDAN-TO‘G‘RI XORIJIY INVESTITSIYALARNING O‘RNI
Maxkamova Nazokat Umarali qizi
“PLATINUM TRAST PRO” MCHJ iqtisodchisi
E-mail: nazokatkurbanaliyeva@gmail.com
Annotatsiya. Mazkur maqolada to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarning (TTXI) O‘zbekiston iqtisodiyotidagi o‘rni va makroiqtisodiy ahamiyati tadqiq etilgan. Tadqiqotning asosiy maqsadi TTXI oqimlari dinamikasini baholash hamda ularning iqtisodiy o‘sish, asosiy kapital shakllanishi, ishlab chiqarish, eksport salohiyati va bandlikka ta’sirini aniqlashdan iborat. Tadqiqotda tizimli yondashuv, qiyosiy tahlil, statistik guruhlash, dinamik qatorlar tahlili va mantiqiy umumlashtirish usullaridan foydalanilgan. 2017–2025-yillardagi investitsiya jarayonlari O‘zbekiston Milliy statistika qo‘mitasi, Markaziy bank va tegishli davlat organlari ma’lumotlari asosida tahlil qilingan. Natijalar TTXI hajmining sezilarli o‘sishini ko‘rsatgan. 2025-yilda TTXI va kreditlar hisobidan asosiy kapitalga yo‘naltirilgan investitsiyalar 400,8 trln so‘mga yetgan. Investitsiyalar sifatini oshirish bo‘yicha ilmiy takliflar ishlab chiqilgan.
Kalit so‘zlar: to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar, investitsiya faolligi, iqtisodiy o‘sish, asosiy kapital, investitsiya siyosati, texnologiya transferi, eksport, bandlik.
РОЛЬ ПРЯМЫХ ИНОСТРАННЫХ ИНВЕСТИЦИЙ В
ЭКОНОМИКЕ УЗБЕКИСТАНА
Махкамова Назокат Умарали кизи
Экономист ООО «PLATINUM TRAST PRO»
E–mail: nazokatkurbanaliyeva@gmail.com
Аннотация. В статье исследуются роль и макроэкономическое значение прямых иностранных инвестиций (ПИИ) в экономике Узбекистана. Основной целью исследования является оценка динамики потоков ПИИ и определение их влияния на экономический рост, формирование основного капитала, производство, экспортный потенциал и занятость. В исследовании применены системный подход, сравнительный анализ, статистическая группировка, анализ динамических рядов и логическое обобщение. Инвестиционные процессы за 2017–2025 годы проанализированы на основе данных Национального комитета Республики Узбекистан по статистике, Центрального банка и соответствующих государственных органов. Результаты показывают значительный рост объемов иностранных инвестиций. В 2025 году объем инвестиций в основной капитал за счет ПИИ и кредитов достиг 400,8 трлн сумов. Разработаны научно-практические предложения по повышению качества и экономической эффективности ПИИ.
Ключевые слова: прямые иностранные инвестиции, инвестиционная активность, экономический рост, основной капитал, инвестиционная политика, трансфер технологий, экспорт, занятость.
THE ROLE OF FOREIGN DIRECT INVESTMENT IN
THE ECONOMY OF UZBEKISTAN
Makhkamova Nazokat Umarali qizi
Economist at “PLATINUM TRAST PRO” LLC
E-mail: nazokatkurbanaliyeva@gmail.com
Abstract. This article examines the role and macroeconomic significance of foreign direct investment (FDI) in the economy of Uzbekistan. The main objective is to assess the dynamics of FDI flows and determine their impact on economic growth, fixed capital formation, production, export potential, and employment. The study applies a systematic approach, comparative analysis, statistical grouping, time-series analysis, and logical generalization. Investment processes during 2017–2025 were analyzed using data from the National Statistics Committee of Uzbekistan, the Central Bank, and relevant government authorities. The findings indicate a significant increase in foreign investment flows. In 2025, investment in fixed capital financed by FDI and loans reached UZS 400.8 trillion. Scientific and practical recommendations are proposed to improve FDI quality and economic efficiency.
Keywords: foreign direct investment, investment activity, economic growth, fixed capital, investment policy, technology transfer, export potential, employment.
https://doi.org/10.5281/zenodo.22800683
Foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati
- O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. To‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiya va kreditlar hisobidan asosiy kapitalga investitsiyalar hajmi. SIAT statistik ma’lumotlar bazasi.
- O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi. 2025-yilda O‘zbekistonda o‘zlashtirilgan investitsiyalar hajmi 43,1 mlrd AQSh dollariga yetdi. 2026.
- O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. International Investment Position and Balance of Payments of the Republic of Uzbekistan. 2026.
- Invest Uzbekistan. Uzbekistan Investment Guide 2025.
- Dunning, J.H. Multinational Enterprises and the Global Economy. Addison-Wesley.
- Borensztein, E., De Gregorio, J., Lee, J.-W. How Does Foreign Direct Investment Affect Economic Growth? Journal of International Economics. 1998. Vol. 45, Issue 1. P. 115–135.
- Alfaro, L., Chanda, A., Kalemli-Ozcan, S., Sayek, S. FDI and Economic Growth: The Role of Local Financial Markets. Journal of International Economics. 2004. Vol. 64, Issue 1. P. 89–112.
- World Bank. World Development Indicators.
- UNCTAD. World Investment Report.