TO‘QIMACHILIK KORXONALARINING EKSPORT SALOHIYATINI BOSHQARISHDA EKSPORTNI DIVERSIFIKATSIYA QILISH STRATEGIYASI
Qodirov Humoyun Tolibjon o‘g‘li
Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Andijon fakulteti, “Mutaxassislik,
ijtimoiy-gumanitar va aniq fanlar”
kafedrasi dotsenti, DSc.
E-mail: khumoyun.kadirov1992@gmail.com
ORCID: 0009-0001-3928-208X
Annotatsiya. Maqolada to‘qimachilik korxonalarining eksport salohiyatini boshqarishda eksportni diversifikatsiya qilish strategiyasining asosiy yo‘nalishlari, amalga oshirish bosqichlari va kutiladigan natijalari yoritiladi. Bozorlarni kengaytirish, mahsulot assortimentini yuqori qo‘shilgan qiymatli mahsulotlar hisobiga boyitish, xalqaro standartlar va sifat boshqaruvini joriy etish, marketing hamda brendlash bo‘yicha yondashuvlar tizimlashtirildi. Strategiyani tahlil, rejalashtirish, joriy etish va monitoring bosqichlarida amalga oshirish modeli taklif etiladi. Keltirilgan ma’lumotlar manbadagi maqsadli ko‘rsatkichlar sifatida talqin qilinadi.
Kalit so‘zlar: eksport salohiyati, eksport diversifikatsiyasi, to‘qimachilik korxonasi, bozor diversifikatsiyasi, mahsulot diversifikatsiyasi, xalqaro standartlar, brendlash, HHI, RCA.
СТРАТЕГИЯ ДИВЕРСИФИКАЦИИ ЭКСПОРТА В УПРАВЛЕНИИ ЭКСПОРТНЫМ ПОТЕНЦИАЛОМ ТЕКСТИЛЬНЫХ ПРЕДПРИЯТИЙ
Кадиров Хумоюн Толибжон угли
Ташкентский государственный
экономический университет
Андижанский факультет,
доцент кафедры «Специальные,
социально-гуманитарные и точные науки», DSc.
E-mail: khumoyun.kadirov1992@gmail.com
ORCID: 0009-0001-3928-208X
Аннотация. В статье рассматриваются основные направления, этапы реализации и ожидаемые результаты стратегии диверсификации экспорта при управлении экспортным потенциалом текстильных предприятий. Систематизированы подходы к расширению географии рынков, развитию ассортимента продукции с высокой добавленной стоимостью, внедрению международных стандартов и систем управления качеством, маркетингу и брендингу. Предложена модель реализации стратегии, включающая анализ, планирование, внедрение и мониторинг. Приведённые проценты и сроки рассматриваются как целевые ориентиры исходного материала.
Ключевые слова: экспортный потенциал, диверсификация экспорта, текстильное предприятие, диверсификация рынков, диверсификация продукции, международные стандарты, брендинг, HHI, RCA.
EXPORT DIVERSIFICATION STRATEGY IN MANAGING THE EXPORT POTENTIAL OF TEXTILE ENTERPRISES
Qodirov Humoyun Tolibjon ogli
Tashkent State University
of Economics, Andijan Faculty,
Associate Professor at the Department of
“Specialized, Social-Humanitarian
and Exact Sciences”, DSc.
E-mail: khumoyun.kadirov1992@gmail.com
ORCID: 0009-0001-3928-208X
Abstract. The article examines the main directions, implementation stages, and expected outcomes of an export diversification strategy for managing textile enterprises’ export potential. It systematizes approaches to expanding market coverage, developing higher value-added products, adopting international standards and quality management systems, and strengthening marketing and branding. A four-stage implementation model covering analysis, planning, implementation, and monitoring is presented. Percentages and timelines are treated as target values stated in the source material.
Keywords: export potential, export diversification, textile enterprise, market diversification, product diversification, international standards, branding, HHI, RCA.
https://doi.org/10.5281/zenodo.23243652
Foydalanilgan adabiyotlar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining PQ–361-son qarori, 2022-yil 24-avgust.
2. World Bank. Export Competitiveness: A Policy Toolkit. Washington, D.C., 2017.
3. Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi ma’lumotlari. https://www.mift.uz
4. UNCTAD. Enhancing the Export Competitiveness of SMEs in Developing Countries. Geneva, 2019.
5. UNCTAD. Building Productive Capacities in Least Developed Countries: Issues for Discussion. United Nations Publication, 2012.
6. Xolboev, R.A. “Eksport salohiyatini rivojlantirishda hududiy resurslardan samarali foydalanish”. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, № 6, 2020, 45–50-b.
7. Xodjayev, Sh.M. “O‘zbekistonning eksport salohiyatini baholashning nazariy asoslari”. TDIU Ilmiy axborotlari, № 3, 2019, 73–79-b.
8. “Eksport salohiyatini oshirish borasida muhim qadamlar tashlanmoqda”. https://uza.uz/oz/posts/eksport-salohiyatini-oshirish-borasida-muhim-qadamlar-tashlanmoqda_446569
9. United Nations Conference on Trade and Development. Trade and Development Report 2022: From Recovery to Resilience. UNCTAD, 2022. https://unctad.org/webflyer/trade-and-development-report-2022
10. O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlari.
11. Investopedia. “Herfindahl-Hirschman Index (HHI)”. https://www.investopedia.com/terms/h/hhi.asp